آنچه از تدبر در آيات قرآن و با استمداد و استنتاج از مبارزه اهل بيت در زمينه ولايت بدست آمد اين بود كه ولايت داراى چند بعد و چند جلوه است، يكى اينكه جامعه مسلمان، وابسته و پيوسته به عناصر خارج از وجود خود نباشد، و پيوستگى به غير مسلم نداشته باشد و توضيح داديم كه پيوسته نبودن و وابسته نبودن يك حرف است و بكلى رابطه نداشتن يك حرف ديگر و هرگز نمى‌گوئيم كه عالم اسلام در انزواى سياسى و اقتصادى به سر ببرد و با هيچيك از ملتها و كشورها و قدرتهاى غير مسلمان رابطه‌اى نداشته باشد بلكه مسئله، مسئله وابسته نبودن و پيوسته و دنباله رو نبودن است، در قدرتهاى ديگر هضم و حل نشدن و استقلال و روى پاى خود ايستادن را حفظ كردن است.

جامعه‌اسلامى ... در مقابل دستهاى ديگر، در مقابل تعارضها و دشمنيهايى كه پيش خواهد آمد، دست واحدى باشند كه اين مطلب از آيه‌ «أَذِلَّهٍ عَلَى الْمُؤْمِنينَ أَعِزَّهٍ عَلَى الْكافِرينَ»[٢] استفاده آيه ديگر از قرآن همين مطلب را بصورت واضح ترى بيان كرده‌است؛ «مُحَمَّدٌ رَسُولُ اللَّهِ وَ الَّذينَ مَعَهُ أَشِدَّاءُ عَلَى الْكُفَّارِ رُحَماءُ بَيْنَهُم»؛[٣] وقتى در مقابل جبهه خارجى قرار مى‌گيرند، تو از آنها چيزى استوارتر، خلل ناپذيرتر و نفوذ ناپذيرتر نمى‌بينى ... اين هم يك جلوه ديگر از جلوه هاى ولايت است كه جامعه اسلامى آن را داراست.[٤]

[١] - سيد على خامنه اى( رهبر معظم انقلاب)، كتاب ولايت، ص ١٤- ١٢

[٢] - در برابر مؤمنان متواضع، و در برابر كافران سرسخت و نيرومندند.( مائده: ٥٤)

[٣] - محمّد( ص) فرستاده خداست و كسانى كه با او هستند در برابر كفّار سرسخت و شديد، و در ميان خود مهربانند.( فتح: ٢٩)

[٤] - سيد على خامنه اى( رهبر معظم انقلاب)، كتاب ولايت، ص ٦٠- ٥٨