مبانى حكومت اسلامي - جوان آراسته، حسين - الصفحة ١٧٨
در دو روايت اول، عالمان دين شايسته حكومت معرفى شدهاند و در روايت سوم براى امام و والى مسلمين صفاتى چند برشمرده شده است، نظير سخاوت، عدالت، آگاهى و بصيرت و احياگر سنت پيامبر بودن؛ از آنجا كه علم به دين و سنت پيامبر اكرم در حيطه تخصص فقها مىباشد طبيعتا فقيهى كه واجد اين شرايط باشد شايستگى ولايت بر مسلمانان را دارد. اينروايات نيز مىتوانند مؤيّد روايات گذشته به شمار آيند.
د) در روايت ديگرى از حضرت على عليه السّلام نقل شده است:
أيّها النّاس إن أحقّ الناس بهذا الأمر أقواهم عليه و أعلمهم بأمر اللّه فيه؛[١] اى مردم بىگمان براى تصدى رهبرى، سزاوارترين كس همان است كه در اجرا از ديگران نيرومندتر و در آشنايى به فرمان خدا در اين زمينه داناتر باشد.
در اينروايت به شرايط اساسى رهبرى يعنى دانش دينى عميق، بينش و مديريت كارامد اشاره شده است.[٢] علامه مجلسى در بحار الانوار روايت را اينگونه نقل كرده است:
إن أولى الناس بالأنبياء اعلمهم بما جاؤوا به ثم تلى عليه السّلام: إن أولى الناس بإبراهيم للذين اتبعوه و هذا النبي و الذين آمنوا؛[٣][٤] شايستهترين افراد به پيامبران، داناترين به مكتب ايشان مىباشند. آنگاه اين آيه را تلاوت فرمود: در حقيقت نزديكرين مردم به ابراهيم، همان كسانى هستند كه او را
[١] - همان، خطبه ١٧٢.
[٢] - بررسى ديدگاههاى على بن ابى طالب عليه السّلام در اين زمينه، در اين مختصر نمىگنجد، جهت اطلاع بيشتر از مسائلىنظير ضرورت رهبرى، شرايط، معيارها و اختيارات رهبرى، حقوق متقابل مردم و رهبر، ر. ك: عبد المجيد معاد يخواه، فرهنگ آفتاب، ج ٥، ص ٢٨٤٢- ٢٩٠٤ و ج ٩، ص ٤٨٩١- ٤٩٠٦.
[٣] - محمّد باقر مجلسى، بحار الانوار، ج ١، ص ١٨٣. در موارد ديگرى حضرت براى حقّانيت خويش در مقابلمعاويه، به همين ويژگىها استناد مىنمايد( ر. ك: همان، ج ٣٢، ص ٤٢٩ و ج ٣٣، ص ٧٥).
[٤] - آل عمران( ٣) آيه ٦٨.