شهروند (nezitic/ مواطن) شهروند فردى است در رابطه با يك دولت كه از سويى برخوردار از حقوق سياسى و مدنى است و از سوى ديگر در برابر دولت، تكليف‌هايى بر عهده دارد.

بنابراين، اتثباع يك كشور يا دولت، همان شهروندان مى‌باشند كه حقوق و تكاليف آنان توسط قوانين اساسى و مدنى كشور تعيين و تضمين مى‌گردد. رابطه شهروندى را رابطه تابعيت نيز مى‌گويند.

عام افرادى، مجموعى و بدلى‌ به اعتبار حكمى كه به عام تعلق مى‌گيرد براى عام تقسيماتى وجود دارد:

١. عام افرادى (استغراقى): حكم به تك‌تك افراد عام به طور مستقل و جداگانه تعلق مى‌گيرد. بنابراين، به تعداد افراد عام، حكم وجود دارد و همه افراد مشمول حكم قرار گرفته‌اند.

٢. عام مجموعى: همه، افراد عام، يك واحد و مجموعه فرض شده‌اند و به همين جهت، تنها يك حكم براى مجموعه من حيث المجموعه وجود دارد نه احكام متعدد براى افراد متعدد. به تعبير ديگر، حيثيت جمعى افراد عام، مورد توجه قرار گرفته است.

٣. عام بدلى: حكم به يك فرد نامعين از افراد عام تعلق گرفته است نه جميع يا مجموع آنها، مثلا اگر شارع بگويد: «در عصر غيبت هر فقيه جامع شرايطى را كه مى‌خواهيد به «ولايت» برگزينيد»، مقصود يكايك يا مجموعه فقيهان نمى‌باشد، بلكه فردى از آنان به طو غير معين مراد است. امتثال يا عدم امتثال حكم در موارد سه‌گانه فوق، نتايج مختلفى را به دنبال دارد. در عام افرادى به تعداد افراد عام، امتثال يا عدم امتثال وجود دارد. در عام مجموعى چون يك حكم وجود دارد يك امتثال نيز بيشتر