مبانى حكومت اسلامي
 
١١ ص
١٢ ص
١٣ ص
١٤ ص
١٥ ص
١٦ ص
١٧ ص
١٨ ص
١٩ ص
٢٠ ص
٢١ ص
٢٢ ص
٢٣ ص
٢٤ ص
٢٥ ص
٢٦ ص
٢٧ ص
٢٨ ص
٢٩ ص
٣٠ ص
٣١ ص
٣٢ ص
٣٣ ص
٣٤ ص
٣٥ ص
٣٦ ص
٣٧ ص
٣٨ ص
٣٩ ص
٤٠ ص
٤١ ص
٤٢ ص
٤٣ ص
٤٤ ص
٤٥ ص
٤٦ ص
٤٧ ص
٤٨ ص
٤٩ ص
٥٠ ص
٥١ ص
٥٢ ص
٥٣ ص
٥٤ ص
٥٥ ص
٥٦ ص
٥٧ ص
٥٨ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٨ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
١٠١ ص
١٠٢ ص
١٠٣ ص
١٠٤ ص
١٠٥ ص
١٠٦ ص
١٠٧ ص
١٠٨ ص
١٠٩ ص
١١٠ ص
١١١ ص
١١٢ ص
١١٣ ص
١١٤ ص
١١٥ ص
١١٦ ص
١١٧ ص
١١٨ ص
١١٩ ص
١٢٠ ص
١٢١ ص
١٢٢ ص
١٢٣ ص
١٢٤ ص
١٢٥ ص
١٢٦ ص
١٢٧ ص
١٢٨ ص
١٢٩ ص
١٣٠ ص
١٣١ ص
١٣٢ ص
١٣٣ ص
١٣٤ ص
١٣٥ ص
١٣٦ ص
١٣٧ ص
١٣٨ ص
١٣٩ ص
١٤٠ ص
١٤١ ص
١٤٢ ص
١٤٣ ص
١٤٤ ص
١٤٥ ص
١٤٦ ص
١٤٧ ص
١٤٨ ص
١٤٩ ص
١٥٠ ص
١٥١ ص
١٥٢ ص
١٥٣ ص
١٥٤ ص
١٥٥ ص
١٥٦ ص
١٥٧ ص
١٥٨ ص
١٥٩ ص
١٦٠ ص
١٦١ ص
١٦٢ ص
١٦٣ ص
١٦٤ ص
١٦٥ ص
١٦٦ ص
١٦٧ ص
١٦٨ ص
١٦٩ ص
١٧٠ ص
١٧١ ص
١٧٢ ص
١٧٣ ص
١٧٤ ص
١٧٥ ص
١٧٦ ص
١٧٧ ص
١٧٨ ص
١٧٩ ص
١٨٠ ص
١٨١ ص
١٨٢ ص
١٨٣ ص
١٨٤ ص
١٨٥ ص
١٨٦ ص
١٨٧ ص
١٨٨ ص
١٨٩ ص
١٩٠ ص
١٩١ ص
١٩٢ ص
١٩٣ ص
١٩٤ ص
١٩٥ ص
١٩٦ ص
١٩٧ ص
١٩٨ ص
١٩٩ ص
٢٠٠ ص
٢٠١ ص
٢٠٢ ص
٢٠٣ ص
٢٠٤ ص
٢٠٥ ص
٢٠٦ ص
٢٠٧ ص
٢٠٨ ص
٢٠٩ ص
٢١٠ ص
٢١١ ص
٢١٢ ص
٢١٣ ص
٢١٤ ص
٢١٥ ص
٢١٦ ص
٢١٧ ص
٢١٨ ص
٢١٩ ص
٢٢٠ ص
٢٢١ ص
٢٢٢ ص
٢٢٣ ص
٢٢٤ ص
٢٢٥ ص
٢٢٦ ص
٢٢٧ ص
٢٢٨ ص
٢٢٩ ص
٢٣٠ ص
٢٣١ ص
٢٣٢ ص
٢٣٣ ص
٢٣٤ ص
٢٣٥ ص
٢٣٦ ص
٢٣٧ ص
٢٣٨ ص
٢٣٩ ص
٢٤٠ ص
٢٤١ ص
٢٤٢ ص
٢٤٣ ص
٢٤٤ ص
٢٤٥ ص
٢٤٦ ص
٢٤٧ ص
٢٤٨ ص
٢٤٩ ص
٢٥٠ ص
٢٥١ ص
٢٥٢ ص
٢٥٣ ص
٢٥٤ ص
٢٥٥ ص
٢٥٦ ص
٢٥٧ ص
٢٥٨ ص
٢٥٩ ص
٢٦٠ ص
٢٦١ ص
٢٦٢ ص
٢٦٣ ص
٢٦٤ ص
٢٦٥ ص
٢٦٦ ص
٢٦٧ ص
٢٦٨ ص
٢٦٩ ص
٢٧٠ ص
٢٧١ ص
٢٧٢ ص
٢٧٣ ص
٢٧٤ ص
٢٧٥ ص
٢٧٦ ص
٢٧٧ ص
٢٧٨ ص
٢٧٩ ص
٢٨٠ ص
٢٨١ ص
٢٨٢ ص
٢٨٣ ص
٢٨٤ ص
٢٨٥ ص
٢٨٦ ص
٢٨٧ ص
٢٨٨ ص
٢٨٩ ص
٢٩٠ ص
٢٩١ ص
٢٩٢ ص
٢٩٣ ص
٢٩٤ ص
٢٩٥ ص
٢٩٦ ص
٢٩٧ ص
٢٩٨ ص
٢٩٩ ص
٣٠٠ ص
٣٠١ ص
٣٠٢ ص
٣٠٣ ص
٣٠٤ ص
٣٠٥ ص
٣٠٦ ص
٣٠٧ ص
٣٠٨ ص
٣٠٩ ص
٣١٠ ص
٣١١ ص
٣١٢ ص
٣١٣ ص
٣١٤ ص
٣١٥ ص
٣١٦ ص
٣١٧ ص
٣١٨ ص
٣١٩ ص
٣٢٠ ص
٣٢١ ص
٣٢٢ ص
٣٢٣ ص
٣٢٤ ص
٣٢٥ ص
٣٢٦ ص
٣٢٧ ص
٣٢٨ ص
٣٢٩ ص
٣٣٠ ص

مبانى حكومت اسلامي - جوان آراسته، حسين - الصفحة ١٧٤

- پاسدارى از دين نيازمند ابزار و امكانات لازم است.

- به كارگيرى ابزار و امكانات لازم جز با در دست داشتن حكومت و قدرت سياسى امكان‌پذير نيست.

- اعمال قدرت و زعامت سياسى به منظور پاسدارى از دين، مطلق بوده و مقيّد به امرى نشده است.

با توجه به مقدمات فوق ابهامى در ثبوت ولايت مطلق و زعامت سياسى براى فقيهان وجود نخواهد داشت.

ب) در حديثى امام على بن ابى طالب عليه السّلام از پيامبر اكرم صلّى اللّه عليه و اله نقل مى‌كنند:

اللهم ارحم خلفائي، قيل: يا رسول اللّه! و من خلفاؤك؟ قال: الذين يأتون من بعدي، يروون عني حديثي و سنتي»[١] رسول خدا صلّى اللّه عليه و اله فرمود: خداوندا! جانشينان مرا مورد رحمت خويش قرار ده. عرض شد: اى رسول خدا! جانشينان شما چه كسانى‌اند! فرمود: آنان كه پس از من مى‌آيند و حديث و سنت مرا نقل مى‌كنند.


[١] - شيخ صدوق، من لا يحضره الفقيه، ج ٤، باب النوادر، ص ٤٢٠، حديث ٥٩١٩. روايت فوق مرسله است، اما صدوق همين‌روايت را به سه طريق مسند كه همه رجال سند مختلف مى‌باشند در عيون اخبار الرضا نقل كرده است:« قال رسول اللّه: اللهم ارحم خلفائي ثلاث مرات، قيل يا رسول اللّه و من خلفاؤك؟ قال: الذين يأتون من بعدي و يروون أحاديثي و سنتي فيعلّمونها الناس من بعدي( عيون اخبار الرضا، ج ٢، باب ٣١، ص ٣٦» حديث ٩٤). اين حديث در معانى الاخبار باب ٤٢٣، ص ٣٧٤ و امالى شيخ صدوق، مجلس ٣٤، ص ١٥٢، حديث ٣٤ نيز با دو سند متفاوت كه رجال آخر آن با هم مشتركند نقل شده است. اين حديث را صحيفة الرضا و عوالى اللئالى و لبّ اللباب قطب راوندى نيز نقل نموده‌اند( ر. ك: ميرزا حسين نورى، مستدرك الوسائل، ج ١٧، باب ٨ از ابواب صفات قاضى، ص ٢٨٧، ٣٠٠- ٣٠١، حديث ١٠، ٤٨ و ٥٢) اين‌روايت به جهت كثرت طرق آن قبل اعتماد مى‌باشد( ر. ك: امام خمينى، كتاب البيع، ج ٢، ص ٤٦٨). كثرت اسناد حديث چه بسا موجب اطمينان به صدور اجمالى آن مى‌گردد( حسينعلى منتظرى، دراسات فى ولاية الفقيه، ج ١، ص ٤٦٣). اين‌روايت حتى اگر مرسله باشد از مرسله‌هاى مثل ابن ابى عمير كمتر نيست، زيرا مرسله‌هاى صدوق بر دو قسم است: قسم اول مرسله‌هايى است كه به نحو قطعى و جزمى به معصوم نسبت مى‌دهد مثل همين‌روايت كه مى‌گويد: قال امير المؤمنين ... قسم دوم مرسله‌هايى است كه مى‌گويد: روى عنه عليه السّلام. قسم اول از مرسله‌هاى صدوق قابل اعتماد و مقبول مى‌باشد( امام خمينى، همان، ص ٤٦٨).