نهادگرائى و جهاد سازندگى - ايروانى، محمد جواد - الصفحة ٣٢ - ٣- ١- ١- حوزه اصالت واقعيت اجتماعى
ج) نهادهاى اقتصادى كه شرايط انطباق با محيط طبيعى را فراهم و حيات اقتصادى جامعه را تأمين مىكند.
د) نهادهاى سياسى كه از هدفهاى عمومى جامعه مراقبت مىكند»[١] بنابراين مىتوان گفت كه خرده نظامهاى كنش مورد نظر پارسونز همان نهادهاى اجتماعىاند كه هر يك داراى كاركرد خاص خود است و در ساير نهادها تأثير مىگذارد.
همه اين نهادها با ساير نهادها كاركردى مرتبط دارند و براى حفظ يكديگر وظايف خود را مبادله مىكنند و هر يك سهم خود را در برابر نهادهاى ديگر ايفا مىكنند.
«پارسونز» استفاده ديگرى نيز براى مفهوم نهاد در مىيابد. او مىگويد سازمانها بوسيله سه سطح يا لايه تا حدودى متمايز (بطور عمودى) مشخص مىشوند: سطح فنى، مربوط به فعاليتهاى توليدى، سطح مديريتى، مربوط به فعاليتهاى كنترل و هماهنگى و فراهم كردن منابع و فروش محصولات و سطح نهادى مربوط به ارتباط سازمان با نرمها و قراردادهاى اجتماع و جامعه.[٢].
«اسپنسر»
در اين حوزه، اسپنسر از جمله تطور گرايانى است كه نظراتى در باب «نهاد اجتماعى» ابراز داشته است وى در اين باره با ملحوظ داشتن ديدگاهى تطورى، ابعاد كاركردى قضيه را نيز مدنظر دارد و نهادهاى اجتماعى را در ارتباط با زمينه عامى تحليل مىكند كه اين نهادها به صورتهاى گوناگون در آن جاى گرفتهاند. اسپنسر در بحث از نهادهاى اجتماعى مىكوشد تا نشان دهد كه اين نهادها نتيجه نيات و انگيزشهاى عمومى كنشگران اجتماعى نيستند بلكه از مقتضيات كاركردى و ساختارى سرچشمه مىگيرند.
اسپنسر در بررسى نهادها از دو جنبه، يكى مرحله تكاملى و ديگرى كاركردى كه در آن مرحله به عهده مىگيرند مسئله را بررسى مىكند.[٣] بحث اسپنسر نيز ناظر بر منشاء نهاد است.
[١] - همان منبع، ص ٢٤١.
[٢] .
. ٢١: p, ١٩٩٥, snoitac ilbuP egaS, noita zinagrOd nanoitut itsnIttocSd rahciR. W- ١
[٣] - كوزر، لوئيس- بزرگان انديشه جامعه شناسى، ت: محسن ثلانى، انتشارات علم، ١٣٧١، ص ١٤٥.