نهادگرائى و جهاد سازندگى - ايروانى، محمد جواد - الصفحة ١٩٤ - ١- ٣- ٢- دوره دوم (از تصويب طرح اساسنامه جهادسازندگى از ٢٧/ ٠٧/ ١٣٥٨ تا سال ١٣٦٢)
مىگرديد، جهاد بخاظر حضورش در تقريباً تمامى نقاط محروم و روستائى كشور از پيچيدگى نسبتاً زيادى برخوردار بوده است.
٩- غير متمركز بودن: به علت نوع ساختار دانشجوئى جهاد و شورائى بودن آن حتى در سطوح شهرستان درخصوص تصميم گيريها، جهاد از ابتدا داراى ساختارى غيرمتمركز بوده است.
١٠- حرفهاى نبودن: در اين دوره بخاطر حضور گسترده تمامى اقشار مردمى اعم از دانشجو و دانشآموز و ساير اقشارِ مردمى، جهاد از لحاظ تحصيلات رسمى و آموزش كاركنانش حرفهاى نبوده است.
واژهاى كه در دوره اول و دوم جهاد معمول بود، واژه كميته است. كميته به معنى گرد هم آمدن و يك جايگاه تخصصى را ايجاد كردن است و اين خود نشان دهنده نوع ساختار جهاد در آن دو دوره مىباشد. كلمه كميته تداعى كننده قالب سازمانى داوطلبانه در جهاد است. سيستم جهاد در اين دو دوره سيستمى باز بوده است و نيروهاى جهاد تا سال ١٣٦٢ نيروهاى تثبيت شدهاى نبودند، لذا در ساختار تشكيلاتى جهاد به جاى عنوان تشكيلاتى امور جهادگران و كارگزينى، امور داوطلبين بهكار مىرفت و وظيفهاش اين بود كه زمينه ورود نيروهاى علاقهمند مردمى را به جهاد فراهم كند. در اين دو دوره بحث ارزشى بودن افراد، فوقالعاده مهم بود و كميته فرهنگى بعنوان شاخص ارزشهاى جهادى مطرح بود. در اين دوره شوراى مركزى كه بالاترين رده تصميمگيرى و سياستگذارى و مديريت جهاد به حساب مىآمد، زير نظر نماينده محترم امام كار مىكرد و نظر نماينده امام را حكم نهائى مىدانست.
از نظر جهادگران در اين دو دوره، بالاترين مقام معنوى و ارزشى متعلق به نماينده امام و پس از آن اعضاى شوراى مركزى و همينطور به ترتيب مسئولين كميته ها و واحدها قرار داشتند. يعنى از لحاظ ارزشمدارى، رده مديريت در سازمان، با تدّين و تقوى كاملًا هماهنگ بود.
انتخاب مسئولين در اين دو دوره از پايين به بالا صورت مىگرفت و با تقوى ترين و متخصص ترين افراد به ردههاى مديريت برگزيده مىشدند.