درآمدى بر عرفان اسلامى - اراکی، محسن - الصفحة ٩٠ - ٥ معرفت عرفانى و عشق

با اين ديدگاه، عرفان، در حقيقت علم تشبه به معلوم در حد فنا و انمحاء در اوست و نردبان اين تشبه، عشق است.

البته اين تشبه و تسانخ يا عشق و تجرد، از ويژگى‌هاى مخصوص بنى آدم است و ديگر موجودات- حتى ملك- از آن بى بهره‌اند. اين عشق و تجرد، ريشه در نفخه‌اى دارد كه قرآن به آن اشاره فرموده است:

وَ نَفَخْتُ فِيهِ مِنْ رُوحِي‌[١].

پس چون .. در او از روح خود دميدم ..

همين دم الهى است كه غوغا به پا كرده و انسان را به سوى معشوق حقيقى به حركت و جنبش در آورده است:

اين همان روحى است كه گل سرشت آدمى را از عالم خاك بى‌جان به مرتبه بى‌مانند خلافت الهى رسانيده و قباى كَرَّمْنَا به تن آدمى پوشانيده و او را مسجود ملايك ساخته است:

[١] . سوره حجر: ٢٩.

[٢] . حافظ.

[٣] . حافظ.