درآمدى بر عرفان اسلامى - اراکی، محسن - الصفحة ١٢٧ - ياد و يادآوران

جز خداى متعال- بر شخصيت انسان است و از سوى ديگر، پيروى كامل انسان از خداى متعال كه عين عدل و كمال مطلق است را معنا مى‌دهد.

كسى كه از منش بندگى خدا برخوردار است، خود را به چيزى جز رضاى خدا نمى‌فروشد. لذت‌هاى زود گذر، منافع مادى، خواسته‌هاى نفسانى پست و امثال آنها هيچ‌گاه چنين انسانى را به كار و رفتارى كه مخالف با عدل و تقوا و فضيلت باشد نمى‌كشاند. ظلم‌ها و ستم‌ها؛ تبعيض‌ها و نابرابرى‌ها؛ جنگ‌هاى خانمان برانداز؛ كشتارهاى بى‌رحمانه دسته جمعى؛ تجاوز به حريم انسان‌ها و دزدى اموال و حقوق ديگران و همه جرم‌ها و جنايت‌هاى خرد و كلان، همگى از خود پرستى انسان‌هايى سرچشمه مى‌گيرد كه در زندگى، هدفى جز لذت‌هاى زودگذر ندارند و براى خود شخصيتى جز منافع مادى و خواسته‌هاى نفسانى پست قايل نيستند.

قرآن كريم از كسانى كه ياد خدا را فراموش كرده و به كتاب الهى و ديگر آيات الهى پشت نموده‌اند، با عنوان كسانى ياد مى‌كند كه شخصيت خود را از دست داده و خود حقيقى خود را كه تنها سرمايه وجود آنهاست در زندگى دنيا باخته‌اند:

هَلْ يَنْظُرُونَ إِلَّا تَأْوِيلَهُ يَوْمَ يَأْتِي تَأْوِيلُهُ يَقُولُ الَّذِينَ نَسُوهُ مِنْ قَبْلُ قَدْ جاءَتْ رُسُلُ رَبِّنا بِالْحَقِّ فَهَلْ لَنا مِنْ شُفَعاءَ فَيَشْفَعُوا لَنا أَوْ نُرَدُّ فَنَعْمَلَ غَيْرَ الَّذِي كُنَّا نَعْمَلُ قَدْ خَسِرُوا أَنْفُسَهُمْ وَ ضَلَّ عَنْهُمْ ما كانُوا يَفْتَرُونَ‌[١].

آيا آنها جز انتظار تأويل آيات (و فرار رسيدن تهديد الهى) دارند؟ آن روز كه تأويل آنها فرا رسد، (كار از كار گذشته، و پشيمانى سودى ندارد) و

[١] . سوره اعراف: ٥٣.