درآمدى بر عرفان اسلامى - اراکی، محسن - الصفحة ١٤٥ - مراحل و مراتب ذكر

به ياد آوريد نعمت خدا را بر شما و پيمانى كه با شما به‌گونه‌اى مستحكم بست، آن‌گاه كه گفتيد: شنيديم و فرمان برديم.

قرآن كريم از ذكر عملى به «اسلام» ياد نموده، و تنها كسى را به عنوان مسلم حقيقى معرفى مى‌كند كه تسليم فرمان خدا بوده و از فرمان او در همه حال پيروى و اطاعت مى‌كند. اسلام نيز مراتبى دارد و پيامبران بزرگ الهى و اولياى بزرگ خدا، رهبران مسلمانان در طول تاريخند و رسول اكرم، محمد مصطفى صَلَّى‌اللَّهُ عَلَيهِ‌وَآلِه رهبر و پيشواى مسلمانان سراسر عالم هستى است. خداوند خطاب به آن حضرت صَلَّى‌اللَّهُ عَلَيهِ‌وَآلِه مى‌فرمايد:

قُلْ إِنَّ صَلاتِي وَ نُسُكِي وَ مَحْيايَ وَ مَماتِي لِلَّهِ رَبِّ الْعالَمِينَ\* لا شَرِيكَ لَهُ وَ بِذلِكَ أُمِرْتُ وَ أَنَا أَوَّلُ الْمُسْلِمِينَ‌[١].

بگو: نماز و رفتار و زندگى و مرگ من، براى خداوند؛ پروردگار جهانيان است. شريكى براى او نيست، به همين مأموريت يافته‌ام و من نخستين اسلام آورندگانم.

حافظ شيرازى، حكيم و عارف بلند آوازه ايرانى، در تعريف و توصيف اين ذكر عملى كه همان اسلام حقيقى است و نيز در توصيف برترين الگوى آنكه ذات پاك رسول خدا صَلَّى‌اللَّهُ عَلَيهِ‌وَآلِه است مى‌فرمايد:

[١] . سوره انعام: ١٦٢- ١٦٣.