درآمدى بر عرفان اسلامى - اراکی، محسن - الصفحة ١٩٨ - شمس از نگاه مولوى

ظاهرا مقصود از پنج و شش، يازده امام معصومند كه مهدى آل محمد عَلَيهِمُ‌السَّلَام دوازدهمين آنهاست و به دليل اينكه وارث تاج ولايت آنان است كه به معناى مقام سلطنت حقيقى الهى است، از او به تاج‌دار پنج و شش تعبير شده است. عبارت پنج و شش در زبان مولوى بسيار تكرار شده است، از جمله:

بنابراين، به نظر مى‌رسد مقصود از پنج و شش در اينجا نيز يازده امام معصوم پيش از حضرت ولىّ‌عصر صَلَواتُ‌اللَّهِ عَلَيهِم‌أَجْمَعِين باشند و معناى بيت فوق اين است كه: باغ آبادانِ دل و جوى روان و زلال حقايق، كه از شش جهت به سوى دل روان باشد را بايد در سايه امامت و رهبرى امام دوازدهم عَلَيهِ‌السَّلَام جست‌وجو كرد. ابيات ديگر اين قطعه مؤيد اين معناست:

و در جاى ديگر مى‌گويد:

ظاهراً مقصود اين است كه طلوع اين شمس از مشرق ديگرى است، به جز مشرق يازده شمس پيشين. شمس تبريز كنايه از «شمس» اى است كه جهان‌گير و شكست‌ناپذير است و همان امام دوازدهم، مهدى آل محمد

[١] . همان: ٣٥٠.