درآمدى بر عرفان اسلامى - اراکی، محسن - الصفحة ١٢٦ - ياد و يادآوران
خداوند همان كسى است كه دريا را مسخّر شما كرد تا كشتىها به فرمانش در آن حركت كنند و بتوانيد از فضل او بهره گيريد و شايد شكر نعمتهايش را بهجا آوريد!\* او آنچه در آسمانها و زمين است همه را از سوى خودش مسخّر شما ساخته، در اين، نشانههاى (مهمى) است براى كسانى كه انديشه مىكنند!
٢. ارزش الهى: انسانها در اصل، همگى در برابر خدا يكسانند و هيچ انسانى- از آن جهت كه انسان است- امتيازى بر انسان ديگر ندارد. معيار برترى هر انسان بر ديگرى تقوا و بندگى خدا است. برتر، آن است كه به خدا نزديكتر و در عدل و فضيلت تقوا از ديگران پيشتر است. اگر تقوا و فضيلت، ملاك برترى در جامعه باشد، مردم، براى دست يافتن به ارزشهاى متعالى با يكديگر رقابت خواهند كرد، نه براى منافع شخصى يا گروهى و اگر افراد جامعهاى براى دستيابى به تقواى بيشتر و فضيلت برتر با يكديگر به رقابت برخاستند، محبت؛ تواضع؛ مهربانى؛ ايثار؛ از خود گذشتگى و امثال اين فضايل انسانى كه نتيجه تقوايند در جامعه گسترش مىيابد و مردم به جاى رقابت بر سر منافع مادى پَست كه به تضاد، كشمكش و جنگ منجر مىشود، در اينگونه ارزشها با يكديگر رقابت مىكنند. طبيعى است مردمى كه در فروتنى؛ مهربانى؛ از خودگذشتگى؛ خدمت به ديگران؛ ايثار و امثال اين ارزشها از يكديگر پيشى بگيرند، مردمى سعادتمند و هميشه شاد و خرم خواهند بود.
٣. منش خدايى: مقصود از منش، هويت و حقيقت انسان در بُعد فردى و اجتماعى است. با اين توضيح، منش خدايى يكى از دستآوردهاى ياد خداست. در مكتبى كه ياد خدا را تنها راه رشد و كاميابى انسان مىداند، «بندگى خدا» معرف هويت انسان راستين است. «بندگى خدا» كه هويت حقيقى انسان را تشكيل مىدهد، از يكسو به معناى نفى سلطه هر قدرتى- به