درآمدى بر عرفان اسلامى - اراکی، محسن - الصفحة ١١ - ١ علوم اسلامى به معناى اعم
جايگاه عرفان درطبقهبندى علوم اسلامى
براى مشخصشدن جايگاه «عرفان» درطبقهبندى علوم اسلامى ابتدا بايد سه مطلب زير تبيينگردد:
الف) اصطلاح علوم اسلامى؛
ب) وجوه مشترك و اختلاف عرفان با ديگر رشتههاى علوم اسلامى؛
پ) تقدم يا تأخر عرفان نسبت به ديگر رشتههاى علوم اسلامى.
الف) مقصود از علوم اسلامى
اصطلاح «علوم اسلامى» در دو معنى به كار مىرود:
١. علوم اسلامى به معناى اعم
علوم اسلامى به معناى اعم، مجموعه علومى است كه در دامن تمدن و فرهنگ اسلامى رشد و نمو يافتهاند. اعم از اينكه اصلًا زاييده منابع و اصول دين اسلام بوده و در جامعه اسلامى متولد شده باشند؛ يا اينكه پيش از اسلام اصول و ريشههاى آنها در جوامع ديگر وجود داشته و از آن جوامع به جامعه اسلامى سرايت كرده و در آن بسط وگسترش يافته باشند. اصطلاح «علوم اسلامى» به اين معنى، شامل همه علومى مىشود كه در دورانهاى مختلف تمدن اسلامى در مراكز علمى جهان اسلام رايج بوده و به وسيله محققين،