شناخت نامه نماز - محمدی ری‌شهری، محمد - الصفحة ٦٥٧ - ادله معتقدان به رخصت

احاديثى كه ما اندكى قبل تنها دو مورد آن را بازگو كرده‌ايم. در اين باره، سخن دو تن از صحابه سرشناس نيز جالب توجّه است. ابن عبّاس مى‌گويد:

فرض اللَّه الصلاة على لسان نبيّكم فى الحضر أربعا و فى السفر ركعتين و فى الخوف ركعة.[١]

خداوند از زبان پيامبرتان، نماز را در وطن، چهار ركعت و در سفر، دو ركعت و در حال هراس [از دشمن‌]، يك ركعت واجب كرد.

همچنين از مورّق، حكايت شده است كه:

سألت ابن عمر عن الصلاة فى السفر، فقال: ركعتين ركعتين، من خالف السنّة فقد كفر.[٢]

از ابن عمر در باره نماز در سفر پرسيدم. گفت: دو ركعت دو ركعت. هر كس با سنّت مخالفت ورزد، كافر است.

ادلّه معتقدان به رخصت‌

واقعيت، اين است كه مستندات فقيهان اهل سنّت معتقد به رخصت، دچار ضعف فاحشى هستند. شافعى در كتاب الأمّ خود، تعبير «ليس عليكم جناح أن تقصروا» را دليل عقيده خود قرار داده است؛ سخنى كه ماوردى در كتاب الحاوى الكبير و فخر رازى در التفسير الكبير و ابن قدامه در المغنى، همان را دنبال كرده‌اند. اين در حالتى است كه برخى كاربردهاى واژه مزبور در قرآن كريم، يعنى آيه سعى ميان صفا و مروه- چنان كه پيش از اين گفتيم- ناتمام بودن استدلال امام شافعى و پيروانش را آشكار مى‌سازد.

دليل ديگر معتقدان به رخصت، حديث يعلى بن اميّه است كه در آن، قصر نماز به‌

[١]. مسند ابن حنبل: ج ١ ص ٥٤٧ ح ٢٢٩٣.

[٢]. مجمع الزوائد: ج ٢ ص ٣٥٧ ح ٢٩٣٦.