شناخت نامه نماز - محمدی ری‌شهری، محمد - الصفحة ٦٤٨ - سنت«جهر به بسمله»، در عمل صحابه

عشا و جمعه و بر مطلوبيت آن در ساير نمازها، اجماع دارند.

سنّت «جهر به بَسمَله»، در عمل صحابه‌

علاوه بر امير مؤمنان عليه السلام، ديگر صحابه و حتّى خلفاى سه‌گانه نيز سنّت جهر به بسمله را رعايت مى‌كرده‌اند. در نقل‌هاى معتبر از جمعى از صحابه كه پشت سر پيامبر خدا صلى الله عليه و آله و امير مؤمنان عليه السلام، ابو بكر و عمر و عثمان، نماز گزارده‌اند، چنين آمده كه همگى بسمله را به جهر مى‌خوانده‌اند. عمّار، ا نَس، عبد اللَّه بن مسعود، عبد اللَّه بن عمر، عبد اللَّه بن زبير و عايشه از اين جمله اند. فخر رازى مى‌گويد:

آشكار كردن ذكر خدا، نشانه آن است كه شخص به آن ذكر افتخار مى‌كند و به انكار كسى كه منكر آن است، اهمّيتى نمى‌دهد. بى ترديد، چنين چيزى از نظر عقل، پسنديده است. طبعاً از نظر شرع نيز اين گونه است ... با اين وصف، مخفى داشتن چنين چيزى چگونه براى خردمندى سزاوار است؟! از اين رو نقل شده كه روش على عليه السلام، بلند خواندن «بسم اللَّه الرحمن الرحيم» در همه نمازها بود.

مى‌گويم: اين استدلال نزد من، قوى و در انديشه‌ام، استوار است و مسلّماً با سخن مخالفان از بين نمى‌رود.[١]

فخر رازى در ادامه چنين مى‌افزايد:

بيهقى در السنن الكبرى از ابو هريره حكايت كرده است كه پيامبر خدا صلى الله عليه و آله در نماز، «بسم اللَّه الرحمن الرحيم» را بلند مى‌خواند. پس از آن، شيخ بيهقى از عمر بن خطّاب، ابن عبّاس، ابن عمر و ابن زبير، بلند خواندن بسمله را نقل كرده است؛ اما اين كه على بن ابى طالب، بسمله را بلند مى‌خوانده، به تواتر ثابت شده است. و هر كس در دينش، از على بن ابى طالب عليه السلام پيروى كند، بى ترديد، ره‌يافته است.

دليل اين سخن، فرموده پيامبر خدا صلى الله عليه و آله است كه: «بار الها! همواره بر گِرد على‌

[١]. تفسير الفخر الرازى: ج ١ ص ٢٠٩.