الگوى شادى از نگاه قرآن و حديث - محمدی ری‌شهری، محمد - الصفحة ٩٥ - ٣- ٣- ١- ٤ شوخ طبعى

مى‌گردند.[٢٦٠] پيامبر صلى الله عليه و آله يكى از ويژگى‌هاى اهل ايمان را شوخ‌طبعى آنان مى‌داند.[٢٦١] فضل بن ابى قرّه مى‌گويد: امام صادق عليه السلام فرمود: «هيچ مؤمنى نيست، جز اين كه در او دُعابه هست». گفتم: «دُعابه» چيست؟ فرمود: «شوخى».[٢٦٢]

شوخى، موجب نشاط روحى و آسايش روانى مى‌گردد[٢٦٣] و فشارهاى روانى را كاهش مى‌هد و غم و اندوه را از بين مى‌برد. با ورود اسلام به حجاز به عنوان آيين زندگى، برخى از اهل ايمان از كارهايى مثل خنديدن و مزاح كردن، دورى مى‌نمودند و زندگى را فقط در نماز و روزه و مناجات، خلاصه كرده بودند.

پيامبر صلى الله عليه و آله با اين انحراف به مبارزه برخاست و رعايت اعتدال را توصيه كرد و از آن جا كه آنان خود را پيرو ايشان مى‌دانستند، پيامبر صلى الله عليه و آله مى‌فرمود: «من هم بشرى مثل شما هستم كه با شما شوخى مى‌كنم‌[٢٦٤] و در كنار اعمال عبادى و گريه كردن، خنده نيز دارم».[٢٦٥]

نقل شده كه پيامبر خدا صلى الله عليه و آله از شوخ‌ترينْ مردم بود.[٢٦٦] وقتى پيامبر خدا صلى الله عليه و آله با ديگران بود، با خنده آنان مى‌خنديد.[٢٦٧] هيچ كس پُرتبسّم‌تر از پيامبر خدا صلى الله عليه و آله ديده‌

[٢٦٠]. ر. ك: روان‌شناسى شادى: ص ٩٣- ١١٨.

[٢٦١]. ر. ك: ص ٣١٩ ح ٤٢٥.

[٢٦٢]. ر. ك: ص ٣٢١ ح ٤٣٢.

[٢٦٣]. امام على عليه السلام:

« لا بَأسَ بِالمُكافَهَةِ يُرَوِّحُ بِهَا الانسانُ عَن نَفسِهِ وَيَخرُجُ عَن حَدِّ العَبُوسِ»

( شرح نهج‌البلاغة، ابن ابى الحديد: ج ٢٠ ص ٣٣٩ ح ٨٨٦).

[٢٦٤]. إنَّما أنَا بَشَرٌ مِثلُكُم امازِحُكُم( الجامع الصغير: ج ١ ص ٣٩٤ ح ٢٥٧٩).

[٢٦٥]. الكافى: ج ٢ ص ٨٥ ح ١.

[٢٦٦]. كانَ النبى صلى الله عليه و آله من أَفكهِ الناسِ.( تاريخ دمشق: ج ٤ ص ٣٧).

ابن عباس: كان فى النبى صلى الله عليه و آله دعابة.( تاريخ بغداد: ج ٨ ص ٣٠٨).

[٢٦٧]. امام على عليه السلام در بيان سيره پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله با همنشينانش: يَضحَكُ مِمّا يَضحَكُونَ مِنهُ( عيون اخبارالرضا عليه السلام: ج ١ ص ٣١٩).