الگوى شادى از نگاه قرآن و حديث - محمدی ری‌شهری، محمد - الصفحة ٥٠ - ٢- ١- ٥ شناخت ويژگى هاى اندوه

اين آگاهى، به انسان كمك مى‌كند تا راهى را در برخورد با مشكلات انتخاب كند كه سختى‌ها بر او آسان شود. ويژگى ديگر اندوه، موقّتى بودن آن است. هيچ غصّه‌اى دوام ندارد.[١٥٧]

«لكل هم فرج؛[١٥٨]

براى همه غم‌ها، گشايشى هست»، و

«أن الفرج مع الكرب،[١٥٩]

گشايش، همراه اندوه است». همه غم‌ها، دير يا زود، زوال مى‌يابند. توجّه به اين واقعيت، از فشارهاى روانىِ اندوه مى‌كاهد و به انسان توان مى‌دهد كه تلخى‌هاى موقّت سختى‌ها را با كيمياى صبر، شيرين نمايد. اين معنا در روايتى از امام صادق عليه السلام بدين سان بيان شده است:

إنَّمَا الدُّنيا ساعَةٌ، فَما مَضى‌ فَلَيسَ تَجِدُ لَهُ سُروراً ولا حُزناً، وما لَم يَأتِ فَلَيسَ تَعرِفُهُ، فَاصبِر عَلى‌ تِلكَ السّاعَةِ الَّتى‌أنتَ فيها، فَكَأَنَّكَ قَدِ اغتَبَطتَ.[١٦٠]

دنيا ساعتى بيش نيست. نسبت به آنچه از آن كه گذشته، شادى و غمى را حس نمى‌كنى و نسبت به آنچه از آن كه نيامده نيز آگاهى ندارى. پس در اين ساعتى كه اكنون سپرى مى‌كنى، شكيبايى بورز، چندان كه گويى نكوحالى.

بنا بر اين، مهم‌ترين آگاهى‌هايى كه مى‌توانند در پيشگيرى و يا درمان نگرانى‌هاى منفى و غصّه‌هاى ناروا نقش داشته باشند، به طور خلاصه عبارت اند از: ١. شناخت امورى كه واقعاً شايسته است انسان براى آنها شاد يا غمگين باشد.

اگر چنين آگاهى‌اى براى انسان به دست آيد، غم بيهوده نمى‌خورد؛ ٢. شناخت آفريدگار مهربان كه با لطف و رحمت و كرامت خود، سرنوشت بندگان را رقم‌

[١٥٧]. ر. ك: ص ٢٢١ ح ٢٢٥.

[١٥٨]. ر. ك: ص ٢٢١ ح ٢٢٦.

[١٥٩]. ر. ك: ص ٢٢١ ح ٢٢٤.

[١٦٠]. ر. ك: ص ٢٥٧ ح ٣١١.