الگوى شادى از نگاه قرآن و حديث - محمدی ریشهری، محمد - الصفحة ١١٩ - ٥- ٣ اجتناب از شادى هاى ناروا
٥- ٢. سرمستى نكردن
حق مدارى در شادى سبب مىشود كه موفقيتهاى زندگى، انسان را از مرز اعتدال خارج نسازد و به كبر و غرور و سرمستى مبتلا ننمايد. امام على عليه السلام در توصيف شخص مؤمن مىفرمايد:
لا يَخرَقُ بِهِ فَرَحٌ، ولا يَطيشُ بِهِ مَرَحٌ... ولا يَفشَلُ فِى الشِّدَّةِ، ولا يَبطَرُ فِى الرَّخاءِ.[٣٢٦]
شادمانى، مايه نابخردى او نمىشود و سرخوشى، موجب سبكمغزى وى نمىگردد ... در سختى [هاى زندگى] سست نمىشود و در فراوانى نعمت، سرمست نمىگردد.
رعايت اين ادب ايجاب مىكند كه انسان در شادىها از همه امورى كه حاكى از غفلت، غرور و سرمستى اند (مانند: افراط در خنديدن از نظر كمّى[٣٢٧] و كيفى[٣٢٨] و لودگى)[٣٢٩] اجتناب نمايد.
٥- ٣. اجتناب از شادىهاى ناروا
پيش از اين گذشت كه شادىهاى زيانبار و مزاحم شادىهاى پايدار، از نظر اسلام، باطل و ناروا هستند.[٣٣٠]
اين گونه شادىها، افزون بر پيامدهاى منفى و خطرناكى كه در دنيا و آخرت براى انسان دارند، در واقع، شادى نيستند؛ زيرا به دليل اين كه با فطرت انسانى[٣٣١]
[٣٢٦]. ر. ك: ص ٤٠٦ ح ٦٠٨.
[٣٢٧]. ر. ك: ص ٤١٣( پرهيز از زياد خنديدن).
[٣٢٨]. ر. ك: ص ٤٠٩( پرهيز از بلند خنديدن).
[٣٢٩]. ر. ك: ص ٤١٥( پرهيز از آلودگى).
[٣٣٠]. ر. ك: ص ٢٦( شادى روا و ناروا).
[٣٣١].\i« فِطْرَتَ اللَّهِ الَّتِي فَطَرَ النَّاسَ عَلَيْها»\E( روم: آيه ٣٠).