یادداشت‌های استاد ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٤٣٠ - عوامل سعادت بشر

یادداشتهای استاد مطهری، ج ٥، ص: ٤٣٠

دارد، زیرا اهمیت بیش از حد به بعضی عوامل حکم آب حیوان را دارد که گره شود در حلق که خفه میکند. حرص و آز، از زیادتر از حد خود اهمیت دادن به عامل ثروت پیدا میشود.

بعلاوه، بعضی از اینها از ارکان و اصول میباشند یعنی عامل رکنی میباشند و بعضی عامل غیر رکنی، نظیر جزء رکنی و غیر رکنی در نماز. پس دو جهت باید شناخته شود: یکی نسبت چند درصدی عامل، دیگری جنبه رکنی و غیر رکنی آن.

در میان عوامل سعادت، بعضی عوامل است که از شرایط کمال سعادت است نه از شرایط وجود، مثل سعهدار. در حدیث است: من سعادة المرء سعة داره و الزوجة الصالحة. سعهدار نظیر آداب مستحبه نماز میباشد.

١٦. مجموع عوامل روحی:

حکمت، عدالت، شجاعت، ایمان، صنعت و فنّانیت، محب بودن خصوصاً محبتی که به شکل ارادت باشد، محبوب بودن، قوّت اراده، پرنسیب [١]، هدف داشتن، انصاف و جوانمردی مجموع عوامل بدنی:

سلامت، جمال، زور، کار و عمل، فعالیت اخلاقی، ورزش مجموع عوامل بیرونی:

مال، فامیل، مقام، دوست صمیمی، امنیت، محیط مساعد رشد و ترقی، همسر صالح، فرزند شایسته، جمال طبیعت از قبیل گل و موزه عوامل مشترک میان روح و بدن و خارج: کتاب، عبادت ١٧. آیا سعادت یک عامل دارد یا عواملی؟ و علی ای حال برونی است یا درونی؟ به فرض تعدد، شماره آنها چیست و درصد آنها چیست؟ آیا عامل درونی و برونی در عرض یکدیگرند یا در طول یکدیگر؟ عواملی که شرط کمال سعادتند نه اصل سعادت، عواملی که عامل اصلیاند و عواملی که عامل عاملند (که در مبحث