یادداشت‌های استاد ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٣٦ - یادداشت خانواده در اسلام

یادداشتهای استاد مطهری، ج ٥، ص: ٣٦

ترکیب کننده یک ماده شیمیایی هستند که روی خاصیت طبیعی میل ترکیبی، متحد شده و وحدتی به وجود آوردهاند. قانون اصلی اجتماع بزرگ عدالت است و قانون اصلی اجتماع منزلی عواطف است.

علایق افراد اجتماع شبیه به روابط فیزیکی و علایق خانوادگی شبیه به روابط شیمیایی است. لهذا در این زندگی پُستها و کارها و طبقه و مدارها تا حدودی تقسیم شده، برخلاف آن.

و از همین جا همه چیز روشن میشود، علت تفاوت ایندو روشن میشود. و از همین جا معلوم میشود که چرا فرزانگان متوجه شدهاند که واحد خانواده فلسفه خاص، روان شناسی خاص، حقوق و تکالیف خاص و حتی مجازاتهای خاص دارد و نباید شرکت خانوادگی را که طبیعتْ خواسته به صورت یک مرکب به وجود آید با سایر شرکتها که چیزی شبیه صنعت و ماشین است همانند ساخت.

٢. در لزوم و اهمیت کانون خانوادگی و تأثیر شگرف آن از نظر زندگی اجتماعی و در تربیت [١] نسل و اینکه چیز دیگر قادر نیست جانشین آن شود، نمیتوان تردید کرد. ولی در عین حال عواملی پیش آمده که به قلب این زندگی طبیعی و نه قراردادی زده است.

٣. برخی غول ماشین و زندگی صنعتی را عامل اصلی سستی پیوندهای خانوادگی میدانند ولی به نظر ما عامل اصلی دو چیز دیگر است که در نمره ٣٠ یادداشتها گفتهایم.

٤. نظام خانوادگی خود به خود مسائل فراوانی را به دنبال خود میآورد از قبیل اینکه آیا این زندگی مانند زندگی اجتماعی نیازی به حکومت و قدرت مدیره دارد یا ندارد که مسئله حق حکومت و قوّامیت مرد را در خانواده به وجود میآورد. دیگر مسئله طلاق، دیگر مسئله نفقه و مهر، دیگر مسئله ارث، دیگر سیستم تک همسری و چند همسری، دیگر مسئله محدودیت کامیابیها در خارج کادر