یادداشتهای استاد ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ١٣١ - زن در اسلام
یادداشتهای استاد مطهری، ج ٥، ص: ١٣١
ازدواج یک ضرورت طبیعی است، فرزند داشتن یک ضرورت طبیعی است، پاسخ به حاجت طبیعت است، اما مالیات دادن تسلیم به حاجت و ضرورت اجتماع است. از آیه و ان خفتم الّا تقسطوا فی الیتامی نیز ضرورت اجتماعی استنباط میشود.
٢٢. عطف به نمره ٢١ در جواب اشکال دوم، اسلام مثل سایر قوانین نیست که تنها عمل بخواهد. اسلام، هم عمل میخواهد و هم ایمان. در اسلام عمل و وجدان توأماً کنترل میشود. بدیهی است عمل بر طبق قوانین اسلام بدون ایمان به مبادی آن اثر ندارد.
٢٣. نظر منتقدین این است که مردان و مردمان ما هیچ تقصیری ندارند، تقصیر با قانون است، قانون را باید عوض کرد. اما میگوییم قانون تقصیری ندارد، تقصیر با مردم است، مردم را باید عوض کرد.
پس هم ما و هم آنها طرفدار تحول هستیم اما خیلی فرق دارد.
٢٤. رجوع شود به مقالات کیهان در شمارههای ... و به خواندنیهای شماره ٨، سال ٢٥، مورخه ٢١/ ٧/ ٤٣، داستان یک نامه.
٢٥. اینکه اسلام عدد تعدد زوجات را محدود کرده به چهارتا، به خاطر این است که این ضرورت اجتماعی [را] با تجویز حداکثر چهارتا قابل حل میدانسته است و قابل حل هم هست.
تاریخ روابط مرد و زن:
٢٦. از مسائلی که شایسته است تجزیه و تحلیل شود تفسیر تاریخ روابط زن ومرد در ادوار قبل از تاریخ و میان قبایل وحشیه است که در آغاز میگویند براساس اشتراک و بعدها به صورت تسلط مرد بر زن بوده است.
تاریخ حقوق زن و مرد:
اروپاییان این تسلط را یکطرفه و یکجانبه دانستهاند و مهملاتی در این زمینه بافتهاند [١] ٢٧. دو مطلب باهم اشتباه شده است: یکی حقوق اساسی زن که با مرد متشابه است و ربطی به روابط زن و مرد ندارد، مانند حق تعلم و تربیت علمی و صنعتی و هنری. یکی دیگر حقوقی است که مربوط
[١] رجوع شود به کتاب زن و آزادی، صفحه ١٦- ٢٤.