یادداشت‌های استاد ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ١٠٤ - زن در اسلام

یادداشتهای استاد مطهری، ج ٥، ص: ١٠٤

مشکلاتی که جز عواطف قادر به حل نیست:

د. اشعار مولوی و اشاره به احادیث مناسب با این باب ه. حقوق و عواطف و نقش هرکدام از آنها در اجتماع. مشکلاتی هست که جز عواطف قادر به حل آنها نیست. حقوق از نظر بیگانگی است و عواطف از نظر یگانگی.

اصل حقوق از نظر بیگانگی و عواطف از نظر یگانگی:

در اسلام حقوق وضع شده و تدابیری هم برای یگانگی- بالاخص در مسائل مربوط به اجتماع منزلی- اتخاذ شده است.

و. توفیق اسلام در ایجاد یگانگی و بهم زدن مرزها در اجتماع منزلی برای خلاصه تتمه مطالب رجوع شود به صفحه ١٢٦ و یادداشتهای ورقههای خانواده و یادداشتهای ورقههای عدل یا توازن.

آنچه امروز در باب حقوق زن گفته میشود نوعی ارتجاع است:

عطف به آنچه در نمره «و» گفته شد، آرزوی بشر این است که روزی در اجتماع مدنی نیز این یگانگی پیدا بشود و بیگانگی برخیزد، در عین بهم خوردن مرزها فعالیتها محفوظ و فداکاری محفوظ بماند. غزالی به نقل تفسیر طنطاوی ذیل آیات ربا میگوید:

هدف اسلام اشتراک است ولی بشر هنوز نرسیده به آن حد که بتواند از مرز حقوق و مرزبندی تجاوز کند. اما در محیط خانواده این طرح را اسلام عملی کرده است ولی امروز حضرات میخواهند دومرتبه ما را به عوالم خشک و بیروح حقوق مجرد از عواطف سوق دهند.

«ارتجاع» واقعی، سیاه یا سبز یا بنفش، یعنی این.

تدابیری که در اسلام اتخاذ شده و مقرراتی که وضع شده بر چه اساسی است؟ آیا براساس استمتاع بیشتر مرد است یا بر مصلحت زن و مرد و اجتماع حاضر و نسل آینده؟:

١. آیا تدابیری که در اسلام در مورد زن اتخاذ شده براساس استمتاع مرد و استملاک مرد است نسبت به زن، یا بر مصلحت خانواده و نسل و بشریت است [و] اهمیت اجتماع خانواده؟

٢. در میان ما دو نهضت وجود دارد: نهضت نرینهگری بعضی زنان و نهضت مادینهگری بعضی مردان که مثل زن حرف میزنند