یادداشتهای استاد ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٩٠ - زن در اسلام
یادداشتهای استاد مطهری، ج ٥، ص: ٩٠
قلب، شرائین و اعصاب و قامت و وزن زن با مرد متفاوت است.
جسم زن لطیفتر و نازکتر و جسم مرد درشتتر و محکمتر است. بر زن احساسات لطیفه مانند حب و رقّت قلب و میل به جمال و زینت غالب است و بر مرد تعقل. حیات زن حیات احساساتی و شاعرانه است و حیات مرد حیات مفکرانه، و لهذا اسلام میان آنها فرق گذاشته.
زن در جهان بینی اسلامی:
راجع به مسئله زن در اسلام اگر بخواهیم بحث کنیم و نظر اسلام را درباره زن بدانیم، اول باید ببینیم منطق و جهان بینی اسلام درباره زن از نظر وجودی چیست. آیا اسلام زن را مخلوقی طفیلی مرد و موجود برای مرد میداند و در نتیجه در مقررات خود این اصل را رعایت کرده و به زن به چشم یکی از مخلوقاتی که باید وسیله استفاده مرد قرار گیرد، نگاه کرده است یا نه؟.
اصل غائیت مبنای حقوق است و در اینجا نه زن برای مرد و نه مرد برای زن بلکه هر دو برای هم آفریده شدهاند:
بدیهی است که اسلام به اصل غائیت و اینکه برخی مخلوقات برای برخی دیگر آفریده شدهاند اعتراف دارد و همین جهت تکوینی، مبنای حقی برای بعضی از مخلوقات نسبت به بعضی است و مبنای مالکیت است، چنانکه در یادداشتهای حق و حکم گفتهایم. اسلام میگوید دانی مقدمه عالی است و برای عالی آفریده شده است، ماه و خورشید و زمین و معادن و دریاها و چهارپایان برای انسان آفریده شدهاند. ولی اسلام در مورد مرد و زن چنین منطقی ندارد. اسلام نه در یک جا گفته است که زن برای مرد آفریده شده است و نه آنجا که مقام شامخ علمی و عملی انسان را گوشزد کرده است زن را مستثنی قرار داده است. اسلام میگوید همه فرزندان آدم هستید و «و لقد کرمنا بنی ادم». اسلام میگوید: من عمل صالحاً من ذکر او انثی ...، انی لااضیع عمل عامل منکم من ذکر او انثی. اسلام زنانی را در رتبه انبیا ذکر کرده است.
فلسفه اجتماعی و جهان بینی اسلامی:
علیهذا از نظر فلسفه اجتماعی اسلام و از نظر اینکه بهطور قطع احکام و مقررات اسلام بر مبنای اصول و فلسفهای است، زن نمیتواند مملوک و برده مرد یا در حکم مملوک و برده مرد بوده باشد و احکام اسلامی آنچنان تنظیم و تدوین شده باشد که بر محور استفاده مرد از زن و