یادداشت‌های استاد ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٨٩ - زن در اسلام

یادداشتهای استاد مطهری، ج ٥، ص: ٨٩

لازم است. اطاعت امر زوج در آنچه مربوط به امر تمتع است واجب است، و این جهت تدارک شده به اینکه نفقه زن بر مرد (پدر یا شوهر) واجب شده و بر مرد واجب شده که از او حمایت کند و نیز حق حضانت و تربیت فرزند به زن واگذار شده.

خداوند تسهیل کرده بر زن به اینکه جان و عرض او را تحت حمایت مرد قرار داده و اجازه نداده زن معرض بدگویی قرار بگیرد، در شرایطی قرار بگیرد که جسم یا جانش تحت فشار واقع شود.

عبادت در ایام عادت و نفاس از او برداشته شده و در همه حال لازم الرعایة و الارفاق توصیه شده است.

آنچه بر زن واجب است در ناحیه علم، علم اصول و فروع دین است و در ناحیه عمل، انجام وظایف شخصی دینی و طاعت زوج است و زاید بر اینها از قبیل حرف و صنایع و کارهای لازم اجتماع (واجبات کفائیه) و همچنین اداره کارِ خانه بر زن واجب نیست ولی او خود مختار است که از روی آزادی و به عنوان کسب فضیلت هرکدام از اینها را انتخاب کند.

اما مبنا و اساس این احکام، فطرت است. خصوصیت اشتراک و اختلاف در بنیه جسمی و روحی منشأ این احکام است (فاقم وجهک للدین حنیفاً فطرت اللَّه التی فطر الناس علیها ...، ربنا الذی اعطی کل شی ء خلقه ثم هدی). فطرت ایجاب میکند که مرد مرد و زن زن باشد، مشترکات و اختلافات آنها نادیده گرفته نشود. عدالت رعایت مساوات است در شرایط مساوی، نه در شرایط نامساوی. اگر در شرایط نامساوی باز هم رعایت مساوات بشود، عین ظلم است. قرآن به این معنی نظر دارد که میگوید: و لهن مثل الذی علیهن بالمعروف و للرجال علیهن درجة.

فکر و اراده مبنای انسانیت (علم برای تقویت فکر و تقوا برای تقویت اراده):

چون زن در اصول مواهب وجودیه با مرد مشترک است یعنی در فکر و اراده به او حریت و آزادی و استقلال داده شده: فلا جناح علیکم فیما فعلن فی انفسهن بالمعروف.

درعین حال متوسط زنان با متوسط مردان متفاوتند. دماغ و