یادداشت‌های استاد ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٤٦٣ - اخلاق و آداب سفر

یادداشتهای استاد مطهری، ج ٥، ص: ٤٦٣

دست راست بخورد و یا با دست چپ بخورد، میتواند با دست نشُسته یا قاشق کثیف بخورد و میتواند با دست پاکیزه و یا قاشق پاکیزه بخورد. اینکه انسان غذا را با دست راست بخورد و دست یا قاشقش شسته باشد، هنگام شروع بسم اللَّه بگوید، با تأ نّی بخورد، لقمهها را زیاد بجود، آداب غذا خوردن نامیده میشود.

افراد هنگام برخورد به یکدیگر معمولًا آدابی را رعایت میکنند.

بعضیها سر خود را میجنبانند یا کلاه خود را برمیدارند و شنیدهام بعضی از ملتها بینیهای خود را به هم میمالند، و آنها که یادشان نرفته که انسانند و میدانند بهترین وسیله تفهیم معنویات برای انسان سخن است و بهترین آرزویی که یک نفر برای یک نفر دیگر باید بکند این است که برای او سلامت و صلح و مسالمت بخواهد، اینها وقتی که به یکدیگر میرسند میگویند: «سلام علیک» یعنی من برای تو از خداوند سلامت و مسالمت آرزو میکنم.

سلام ادبِ ملاقات است. همچنین هر کاری آدابی دارد و همین قدر مثال کافی است.

سفر نیز به نوبه خود اخلاق و آدابی دارد؛ یعنی انسان باید از برخی خصلتهای روحی بهره مند باشد، مثل اینکه نسبت به دیگران مهربان باشد و به چهره آنها لبخند بزند و هم پارهای آداب را باید رعایت کند، مثل اینکه مثلًا قبل از مسافرت دوستان خود را آگاه کند و با آنها موادعه و خداحافظی نماید. بعداً به تفصیل درباره اخلاق و آداب سفر بحث خواهیم کرد.

سفر کلمه سفر از ماده سفور است که به معنی برداشتن پرده از روی یک چیز است. غزالی (به نقل محجة البیضاء) میگوید: سفر از آن جهت سفر نامیده شده است که پرده از روی اخلاق واقعی انسان برمیدارد. فقط در مسافرت میتوان به اخلاق واقعی اشخاص پی برد و آنها را شناخت. میگوید: شخصی میخواست درباره دیگری