یادداشت‌های استاد ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ١٩٧ - یادداشت درباره حقوق زن (١)

یادداشتهای استاد مطهری، ج ٥، ص: ١٩٧

است و یا کمیت و یا اضافه. هرکدام از اینها اسمی دارد. به هرحال سخن در برابری حقوق زن و مرد در کمیت نیست، در کیفیت است.

مثلًا پدری که دو فرزند دارد و به هر دو کمال محبت دارد و آن پدر میخواهد دارایی خود را که عبارت است از تجارتخانه و مستغلات و زمین مزروعی و غیره میان آندو تقسیم کند و سهم هر دو را از لحاظ ارزش برابر کند، یک وقت هست که سهم اینها را علاوه بر تساوی مشابه هم میکند یعنی هر دو را در همه این اموال بالسویه سهیم میکند و یک وقت هست که استعدادهای مختلف اینها را در نظر میگیرد و به هرکدام آن را واگذار میکند که استعداد آن را دارد، آن که استعداد تجارت دارد تجارتخانه را به او میسپارد و آن که استعداد زراعتکاری دارد زمین زراعتی را.

٦. اگر از ما بپرسند آیا به حقوق طبیعی و فطری انسان که ضمناً حقوق عقلی نیز باید نامیده شود اعتراف دارید یا نه، میگوییم: بلی.

آیا اگر ثابت شود حقوق عقلی، از نظر اسلام- به حکم اصل تطابق شرع و عقل- آن را ممضی میشمارید؟ میگوییم: بلی.

آیا اسلام برای زن ارزش کمتری قائل شده و زن را انسان تمام نمیداند و در مواردی او را نصف انسان، در مواردی ربع انسان و در موردی لاانسان به حساب آورده است از باب اینکه در طبیعت اینچنین است؟ میگوییم: نه. اسلام زن و مرد را از لحاظ ارزش انسانی و از لحاظ ارزش حقوقی برابر و مساوی دانسته است؟

آیا پس از آنکه به حقوق فطری و طبیعی قائل شدید و آن حقوق طبیعی را در زن و مرد از لحاظ ارزش مساوی دانستید، معتقدید که طبیعتْ آن حقوق را در مرد و زن مشابه وضع کرده است؟ میگوییم:

نه.

٦. به چه دلیل حقوق زن و مرد مشابه نیست؟ به دلیل طبیعت. در اینجا آیة اللَّه طبیعت است.

مبانی حقوق طبیعی:

به چه دلیل طبیعت این حقوق را برای انسان مطلقاً وضع کرده است؟ میگوییم: حقوق طبیعی از مسیر خلقت معین میشود. دستگاه