یادداشت‌های استاد ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ١٢٠ - زن در اسلام

یادداشتهای استاد مطهری، ج ٥، ص: ١٢٠

غرب با اسلام روی همین مبناست، زیرا اسلام تنها فلسفه زندگی مستقل شرق است که در مقابل فلسفههای زندگی غرب به سختی مقاومت میکند. لهذا در مواردی که میبیند شرق از او جلو است، میکوشد شرق را مثل خود خراب کند و بعد همان راه حل را خود پیش خواهد گرفت. ضمناً یک مطلب دیگر معلوم میشود و آن اینکه چون مسئله تعدد زوجات یک مسئله اجتماعی است نه یک مسئله فردی، باید در این مسئله جامعه و دولت صالح نظارت کند. همه کس شرایطی که قرآن معین کرده واجد نیست. به افراد واجد شرایط که توانایی اداره و انفاق و اشباع غریزه و عدالت دارند، اجازه داده شود.

مطالعه تعدد زوجات از نظر فردی و روانی:

رضایت زن شرط نیست، زیرا تعدد زوجات از طرف مرد، هم حق است و هم تکلیف، و از طرف زن سابق آن مرد یک تکلیف اجتماعی است و باید تکلیف خود را در مقابل اجتماع یعنی در مقابل خواهران بیسرپرست خود انجام دهد. امتناع آنها شبیه امتناع سربازی است که باید به میدان جنگ برود و آنگاه عذر بیاورد که آنجا گلوله است و گلوله درد میآورد، پس به این دلیل من نباید بروم.

در عین حال از جنبه فردی هم این مطلب قابل مطالعه است؛ یعنی اگر فرض کنیم بر ترک تعدد زوجات مفاسدی مترتب نشود آیا باید تعدد زوجات را از نظر طبیعت مردود شناخت یا نه [١]؟ به عبارت دیگر باید دید در طبیعت، هر یک مرد برای یک زن و هریک زن برای یک مرد ساخته شده است یا نه؟ در اینکه یک زن با بیش از یک شوهر نمیتواند بسر برد، تردید نیست. پس از اینکه زن باید تولید نسل کند و تولید نسل با تعدد سازگار نیست، تکلیف این مطلب روشن است*.

مفاسد تعدد زوجات:

اما از لحاظ مرد مسائلی پیش میآید: یکی اینکه میگویند محبت قابل قسمت نیست، دیگر اینکه اخلاق و روحیه زن فاسد