شرح دعای کمیل - حسین انصاریان - الصفحة ٤٦ - دورنمايى از اشارات و لطايف بسم اللّه

كلمه ى « رحمن » ريشه و پايه اش لغت « رحمت » است . و بنا به عقيده ى بزرگان علم نحو و صرف و آگاهان لغت شناس ، صيغه ى مبالغه است و دلالت بر كثرت دارد . و نزد دانشمندان دين و متخصصان معارف الهيه ، به معناى :« بخشنده ى رحمت عام بر همه ى موجودات و مخلوقات ، بى سابقه ى خدمت و عبادت » است . و در زبان اهل كشف و يقين به معناى : « افاضه ى وجود و كمالات ، به كلّ ذرات به حسب مقتضاى حكمت و تحمل قابليت » است ، كه اگر اين افاضه نبود ، نه از وجود خبرى بود نه از كمال اثرى !

و اهل بصيرت گفته اند : معناى « رحمن » : « اراده ى حق به رساندن خير و دفع شر از همه ى موجودات است » .

همه ى نعمت هاى ظاهرى و باطنى از جهتى جلوه ى رحمانيت حق است و گوشه اى از اين جلوه ى رحمانى در آيات سوره ى مباركه ى « الرحمن » بيان شده است .

اوّل دفتر به نام ايزد دانا ^^^ صانعُ پروردگارُ ، حىُّ توانا

اكبر و اعظم خداى عالم و آدم ^^^ صورت خوب آفريد و سيرت زيبا

از در بخشندگى و بنده نوازى ^^^ مرغ ، هوا را نصيب ماهى دريا

قسمت خود مى خورند منعم و درويش ^^^ روزى خود مى برند پشه و عنقا

حاجت مورى به علم غيب بداند ^^^ در بُن چاهى به زير صخره صمّا

جانور از نطفه مى كند شكر از نى ^^^ برگ تر از چوب خشك و چشمه زخارا

شربت نوش آفريد از مگس نحل ^^^ نخل تناور كند زدانه ى خرما

از همگان بى نياز و بر همه مشفق ^^^ از همه عالم نهان و بر همه پيدا

پرتو نور سرادقات جلالش ^^^ از عظمت ماوراى فكرت دانا

خود نه زبان در دهان عارف مدهوش ^^^ حمد و ثنا مى كند كه موى بر اعضا

هركه نداند سپاس نعمت امروز ^^^ حيف خورد بر نصيب رحمت فردا