شرح دعای کمیل - حسین انصاریان - الصفحة ٢٥٩ - روايات و تواضع

( . . . أَلَيْسَ فِى جَهَنَّمَ مَثْوًى لِلْمُتَكَبِّرِينَ )[١] .

« آيا براى متكبّران جايگاهى در دوزخ نيست ؟ »

روايات و تواضع

از رسول خدا (صلى الله عليه وآله وسلم) روايت شده است :

مَا لِى لاَ أَرَى عَلَيْكُم حَلاَوَةَ العِبَادَةِ ؟ قَالُوا : وَمَا حَلاَوَةَ العِبَادَةِ ؟ قَالَ : التَوَاضُعُ[٢] .

« چه شده كه من شيرينى عبادت را در شما نمى بينم ؟ گفتند : شيرينى عبادت چيست ؟ فرمود : تواضع » .

اميرالمؤمنين (عليه السلام) با بيان تواضع پيشينيان مؤمن و آنان كه همواره نسبت به حق و درباره ى خلق فروتن بودند مردم را پند مى دهد :

وَلَكِنَّهُ سُبْحانَهُ كَرَّهَ إِلَيْهِمُ التَّكابُرَ وَرَضِىَ لَهُمُ التَّواضُع ، فَأَلْصَقُوا بِالاَْرْضِ خُدودَهُم ، وَعَفَّرُوا فِى التُّرابِ وُجوهَهُم ، وَخَفَضُوا أَجْنِحَتَهُم لِلْمُؤمِنِينَ[٣] .

« خداوند پاك ، تكبّر را ناخوشايند آنان قرار داد و تواضع و فروتنى را براى آنان پسنديد ، پس قسمتى از صورت خود را به نشانه ى عبادت به زمين چسبانيدند و صورتهايشان را به علامت بندگى در خاك ساييدند و در برابر همه ى مؤمنان تواضع و فروتنى كردند » .

و نيز آن حضرت فرمود :

عَلَيْكَ بِالتَّواضُعِ فَإِنَّهُ مِن أَعْظَمِ العِبَادَةِ[٤] .

[١] زمر : ٦٠ .

[٢] مجموعه ى ورّام : ١ / ٢٠١ ، بيان فضيلة التواضع ; ميزان الحكمه : ١٤ / ٦٨٤٦ ، التواضع ، حديث ٢١٨٢٥ .

[٣] نهج البلاغه : خطبه ى ١٩٢ ، ومن خطبة له تسمى القاصعة .

[٤] بحار الانوار : ٧٢ / ١١٩ ، باب ٥١ ، حديث ٥ .