شرح دعای کمیل - حسین انصاریان - الصفحة ٥٤ - جهان هستى
فيض عام و عنايت بى نهايت و رحمت واسعه ى حضرت حق از دسترس فهم ما و چشم انداز تأمّل ما بيرون است . مرغ انديشه از پرواز در آن عرصه ، ممنوع و شاهباز عقل از رسيدن به حقيقت آن محروم است .
شمارش « كل شىء » ، يا همه موجودات و مخلوقاتى كه در سايه ى رحمت واسعه قرار دارند و اين حقيقت به نهان و آشكار آنها محيط است ، گرچه همه ى درختان قلم شود و تمام آبها مركب گردد و فرشتگان و جن و انس نويسنده شوند ، امكان ندارد ; بلكه شمارش اندكى از آنها هم براى اين همه نويسنده مقدور نميباشد !!
ما براى فهم نصيبى بسيار بسيار اندك از رحمت واسعه ى حق كه همه ى موجودات را فرا گرفته ، لازم است به تماشاى امورى چند از هويت و حيثيت بعضى از مخلوقات مادى و برخى از واقعيات معنوى برخيزيم ، شايد روح تشنه ما به جرعه اى از اين درياى بى نهايت دست يابد و اندكى از آتش عطش خود را فرو نشاند و جلوه اى از اين خورشيد معنوى را كه لحظه به لحظه از افق وجود موجودات طلوع مى كند نظاره كنيم .
جهان هستى
ارزيابى جهان هستى كه رحمت واسعه ى حق ، ظاهر و باطن آن را فراگرفته از نظر طول و عرض و حجم و تعداد موجوداتى كه در آن به سر مى برند براى هيچ كس قابل اندازه گيرى و شمارش نيست .
ولى گوشه اى از اين ساختمان را كه انسان روى سياره اى از آن براى مدتى اندك مهمان است و از مواهب و نعمت هاى قرار داده شده در اين سياره و آنچه از آسمان بر او نازل مى شود استفاده مى كند ، مى توان با عينك دانش و بينش تماشا كرد ، تا به اندازه ى ذره اى ناچيز معلوم شود كه فراگيرى رحمت واسعه ى حق چه