ميرزا عبدالرحيم، فرزند ابو طالب در شهر تبريز و در خانواده‌اى فقير به دنيا آمد. پدرش نجّار بود. در هفده سالگى براى كار به تفليس رفت و نزد يكى از ايرانيان مهاجر كه به مقاطعه كارى راهها اشتغال داشت، مشغول به كار شد تا اينكه خود، مستقلاً بنگاه مقاطعه كارى تأسيس كرد و توانست شهرت و مكنتى فراهم آورد.

بعدها به تمرخان شوره، مركز حكومت داغستان رفت و تا پايان عمر در همانجا زندگى كرد. او با دخترى ايرانى و شيعى ازدواج كرد و تنها يك فرزند از خود به يادگار گذاشت.

طالبوف مورد احترام همشهريان و بيشتر كارگزاران دولت ايران بود. او به اخلاق نيك و كمك به تنگدستان شهرت داشت. علاقه زيادى به مطالعه داشت و كتاب‌هاى مختلفى از جمله ترجمه روسى آثار برخى از فيلسوفان غربى مانند ولتر، روسو، رنان، بنتام و باكل را خوانده بود. همچنين به مطالعه كتاب‌هايى در باره علوم تجربى مى‌پرداخت و اطلاعاتى از آخرين دستاوردهاى دانش فيزيك، شيمى، جغرافيا، تاريخ و زيست‌شناسى داشت. (١)

آثار علمى:

طالبوف تأليف و ترجمه را از سن پنجاه و پنج سالگى آغاز كرد. «سفينه طالبى» يا «كتاب

(١) براى آشنايى با زندگانى، آثار و انديشه‌هاى ميرزا عبدالرحيم طالبوف مراجعه شود به: آدميّت، فريدون، انديشه‌هاى طالبوف تبريزى؛ افشار، ايرج، مقدمه كتاب آزادى و سياست؛ آرين پور، يحيى، از صبا تانيما، ج١، ص٢٨٧ ـ ٣٠٤؛ فراستخواه، مقصود، سر آغاز نو انديشى معاصر، ص ١١٨ ـ ١٢٦؛ حائرى، عبدالهادى، تشيع و مشروطيت در ايران، ص ٤٧ ـ ٥٤؛ حقدار، على اصغر، دائرة المعارف تشيع، ج٩، ص٤٣٢، مقاله «طالبوف تبريزى».