فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ١٠٣ - نكتهها (١٦) رضا مختارى
٤. نوشتهاند: «چون به بيداء مىرسيد، شترى مىآوردند، سوار آن مىشد، و چون آن حضرت را حركت مىداد، چنين مىگفت....» اينهم اشتباه است؛ زيرا در اين حديث حضرت صادق(ع) وصف حجة الوداع رسول خدا را گزارش و حكايت فرموده است، بنابر اين همه افعال حديث به صيغه ماضى است و بايد ترجمه شود: چون به بيداء رسيد، شترى آوردند، سوار آن شد و چون آن حضرت را حركت داد، چنين گفت...» .
نكته ٦٧. در جديدترين چاپ مناسك حج با حواشى عدهاى از فقهاء، يعنى مناسك چاپ مشعر، سال ١٣٨٦ (٢٨) آمده است:
ـ براى عمره مفرده مىتوانند مانند سايرين از حديبيه ـ كه در پنجاه كيلومترى مكه است ـ محرم شوند (ص ١١٧، حاشيه مسأله ١٩٣).
روشن است كه فاصله حديبيه تا شهر مكه پنجاه كيلومتر نيست، بلكه حدود شانزده كيلومتراست.
نكته ٦٨ . در نكته ٢٨ (شماره ٣٧، ص ١١ همين مجله) گفته شد كه در بيان محرمات احرام و تعداد آنها در بسيارى از مناسك، نوعى تداخل و عدم ضبط دقيق ديده مىشود. در آنجا مواردى ذكر شد، در اينجا موارد ديگرى را اضافه مىكنيم:
(٢٨) از اين پس هر جا به طور مطلق مناسك حج گفته شود مقصود همين مناسك، يعنى چاپ ١٣٨٦ و جديدترين چاپ آن است.