گوسفند و صد هزار نخل نيست تا ده يك او را به واسطه دو سه نفر عامل از عين جنس اخذ كنيم و به احتياج فقرا مصروف نماييم. امروز نه جمعيت ما جمعيت قديم و نه دخل ما دخل قديم و نه ضرورت و احتياج ما مثل قديم است. اين بود كه بالطبع سهولت جنس به نقد، بى مانع و دافع بدعت و تحريف به عمل آمد. اگر ما اداى او را به اسم ماليات به نظم و ترتيب بياوريم مگر بدعت و تحريف مى‌شود؟ مگر نصوص تكاليف شرعى به وسع طاقت نبود و نبايد و نيست؟ (١٠٧)

طالبوف نه تنها در فهم و تفسير بعضى از احكام شريعت نگاهى نو ارائه مى‌داد، بلكه در اجراى آنها نيز نظرات اصلاح طلبانه‌اى در جهت رفع مشكلات جامعه داشت. به نظر او براى استفاده بهينه از قربانى‌هاى مناسبتهاى گوناگون مذهبى، سزاوار است «در همه جا اداره قربانى و اشخاص منتخبه تعيين گردد. هركس پول گوسفند خود را به آن اداره تسليم نمايد كه به اطلاع اداره گوشت، سالانه به فقرا داده شود و مبلغى اضافه بماند. بعد از ده سال ثروتى جمع شود كه فايض او به رفع احتياج جميع فقراى اسلام كفايت بكند». (١٠٨)

همچنين در جهت نظم بخشيدن به اخذ و مصرف زكات فطره مى‌گفت:

اگر اين مبلغ را به قاعده بگيريم، در موقع خرج كنيم بعد از ده سال در وطن ما لفظ فقير محتاج فطره تكلم نشود. (١٠٩)

او اعتقاد داشت مسلمانان در انجام فرايض عبادى خود از معنويت و مفاهيم باطنى عبادات غافل اند و بيشتر به ظواهر آن بسنده مى‌كنند. از اين رو مى‌گفت كه اگر با نظر انصاف ملاحظه كنيم مسلمانان مى‌بايست از نماز و روزه‌اى كه انجام مى‌دهند شرمگين شوند. (١١٠) او حقيقت شكر را در رضاى خداوند از انسان، نه رضاى انسان از خداوند و باطن عبادت را در معرفت نفس و محبت نسبت به انسانها، نه در عادت بى حضور مى‌دانست. (١١١)

(١٠٧) طالبوف، مسالك المحسنين، ص٩٧.
(١٠٨) همان.
(١٠٩) همان.
(١١٠) طالبوف، ايضاحات در خصوص آزادى، ص٤٠.
(١١١) طالبوف، مسالك المحسنين، ص١٣٥.