سيويليزاسيون از آن الفاظ خوشايند و گوش پسند است كه هركس بشنود، استشمام روايح ملكوتى را مى‌كند. بعد از آن كه حاملين او را ديد و عاملين او را شناخت استنشاق كثافات اهريمنى را مى‌نمايد و عوض تهذيب اخلاق، هيولاى بى حس و وجدان را مى‌شناسد. آزادى و مساوات آنها بى لجامى محض، خود پسندى صرف، بى عصمتى درجه قصوى است. (٦١)

او اروپاييان را كه شراب مى‌خورند و عربده مى‌كشند و زنان و دختران خود را نيمه عريان در مجالس جشن و رقص به آغوش مردان اجنبى مى‌سپارند و ادعاى مدنيّت و شرف نوعى مى‌كنند و اين بى ناموسى و شرف را جزو تمدن مى‌شمارند از حيوان پست‌تر مى‌داند. (٦٢)

اين نگاه انتقادى او به غرب سبب مى‌شد كه فرنگى مآبان دلباخته غرب نيز در نظر او بى ارزش جلوه كنند و به جوانانى كه براى تحصيل علم به اروپا رفته و ارمغانى جز بى بند و بارى نياورده بودند سخت بتازد:

آنها كه از فرنگستان برگشتند جز چند نفر همه در ايران، فرنگى مآبى و نشر اراجيف و تقبيح رسوم و عوايد اجدادى نمودند. مردم را اسباب تنفر از علم و معلومات شدند. معايب اكثر آن نفوس خبيثه چشم اندازى بود. در فرنگستان هر... خورده بود خود مى‌دانست، در ايران نيز گوشت خوك و خرچنگ مى‌جست، زير خم شراب ارامنه مى‌خوابيد.... آثار علم، اول بايد در خود حامل او بروز نمايد. پاكى عقيده، حب وطن، پرستش سلطان و تهذيب اخلاق از آثار علم است كه مفرنگان ما ندارند». (٦٣)

طالبوف به اين گروه از تحصيل كردگان كه با پول دولت در مكاتب فرنگستان تحصيل كرده

(٦١) همان، ٩٣.
(٦٢) طالبوف، مسائل الحيات، ص٣٦.
(٦٣) طالبوف، مسالك المحسنين، ص١٦٠.