فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ١١٩ - فلسفه مجازات در اسلام(١) ابوالقاسم مقيمى حاجى
ج - شخص مجرم، مريض و مبتلا به بيمارى روانى است و به جاى مجازات بايد درمان شود. لذا خوب است به جاى انواع مجازات هاى خشن از جايگزينى مثل زندان و مراكز بازپرورى استفاده كرد.
براى روشن شدن درستى و يا نادرستى اين سه شبهه، هر يك از آنها را مورد نقد و بررسى قرار مىدهيم:
الف ـ اصل رحمت و نفى خشونت در مجازات : بنا بر آموزه هاى دين اسلام،رحمت الهى وسيع بوده و شامل همه چيز مىشود (٢٥) و خداوند رحمان و رحيم است و در ارتباط افراد جامعه با هم نيز بر رحمت و رأفت تأكيد شده و آن را از نشانه هاى افراد با ايمان ذكر كردهاند. (٢٦) در احاديث متعدد بر اهميت رحمت و عطوفت به ديگران و آثار نيك آن در جلب رضايت و رحمت الهى تأكيد شده است و رحم نكردن بر ديگران را موجب محروميت از رحمت پروردگار معرفى كرده است. (٢٧)
مجموعه مطالب مذكور، دلالت بر رويكرد اسلام بر اصل رحمت دارد كه هم در تفضل الهى تجلى يافته و هم به عنوان يك اصل در روابط اجتماعى توصيه گرديده است و به مهر ورزى و احترام به ديگران و انسان دوستى سفارش شده است. پيامبر اسلام(ص) نيز، پيامبر رحمت معرفى شده است. قرآن، پيامبر را نه به عنوان رحمت براى مسلمانان، بلكه به عنوان رحمت براى همه عالميان خطاب كرده است :
{و ما أرسلناك إلاّ رحمة للعالمين } ؛ (٢٨)
ما تو را نفرستاديم مگر رحمت براى همه عالميان .
اما نكته اساسى در اين است كه بايد ديد، انسان دوستى و محبت به ديگران در چيست و بر چه رفتارى صدق مىكند؟ آيا براى رعايت انسان دوستى و محبت به انسان، بايد او ر
(٢٥) اعراف، آيه ١٥٦ ؛ انعام، آيه ١٤٧ .
(٢٦) حديد،آيه ٢٧ .
(٢٧)متقى هندى،كنز العمال، ج٣،ص ١٦٢ -١٦٧، ح٥٩٦٤ - ٥٩٩٠ .
(٢٨) انبياء،آيه١٠٧ .