فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ٦٠ - بيعت (١) آیة الله محمد مؤمن قمى
عمل پسنديده واجب يا مستحبى دارد كه رسول خدا از مردم مىخواستهاند.
آيه چهارم: برخى گفتهاند كه اين آيه نيز در باره بيعت است:
{إنّ اللّه اشترى من المؤمنين أنفسهم و أموالهم بأنّ لهم الجنّة يقاتلون في سبيل اللّه فيقتلون و يقتلون وعداً عليه حقّاً في التوراة و الإنجيل و القرآن و من أوفى بعهده من اللّه فاستبشروا ببيعكم الذي بايعتم به و ذلك هو الفوز العظيم } ؛ (٣١)
خداوند از مؤمنين جانها و اموالشان را مىخرد كه در برابرش بهشت براى ايشان باشد؛ به اين گونه كه در راه خدا جنگ مىكنند، مىكشند و كشته مىشوند، اين وعدهاى حق است از او كه در تورات و انجيل و قرآن آمده است و چه كسى از خدا به عهد و پيمانش وفادارتر است؟ پس بشارت باد بر شما به سبب داد و ستدى كه با خدا انجام دادهايد و اين است آن رستگارى بزرگ.
آيه مباركه متضمّن آن است كه خداوند جانهاى مؤمنين و اموالشان را از آنها به عوض بهشت خريدارى مىكند و وفادارى خداوند را به اين پيمان با جمله: «و من أوفى بعهده من اللّه» مورد تأكيد قرار داده است. سپس به مؤمنين با جمله: «فاستبشروا ببيعكم الذي بايعتم بِه» بشارت داده است كه اين معامله، فوز و رستگارى عظيمى است.
ظاهر بعضى از سخنان اهل فن اين است كه مراد از مبايعه در بشارت مذكور در آيه، بيعت است. راغب در مفردات گفته است:
سخن خداوند: {فاستبشروا ببيعكُمُ الذي بايعتم به } به بيعت رضوان اشاره دارد كه در آيه {لقد رضي اللّه عن المؤمنين إذ يبايعونك تحت الشجرة } و همچنين آيه {إنّ اللّه اشترى من المؤمنين أنفسهم.. } .ذكر شده است.
اين كه راغب، آيه مورد بحث را اشارهاى به بيعت رضوان مىداند با اين مناسبت دارد كه مبايعه مذكور در آيه، به معناى بيعت باشد. ولى چنين معنايى متعيّن نيست، بلكه ظاهر از عبارت «بايعتم به» اشاره به معامله و بيع و شرايى است كه در آيه آمده است، از اين رو ثمن
(٣١) توبه، آيه ١١١.