با ذكر تئورى هاى فوق، روشن شد كه آنها تك بعدى بوده و به همه زواياى فلسفه مجازات توجه نكرده‌اند، اما با بيان تئورى اسلام، روشن مى‌شود كه در مجموعه منابع دينى به موارد متعددى از آنها اشاره شده است كه در اين مقاله به جهت بررسى ديدگاه اسلام از نقد و بررسى بيشتر آنها گذشته و به بيان ديدگاه اسلام مى‌پردازيم .

فصل دوم : فلسفه مجازات در اسلام

در مكاتب غربى فلسفه مجازات، از قرن هجدهم به بعد اصلاحاتى آغاز گرديد و پس از سالها خشونت و اعمال مجازات شديد توسط محاكم سلطنتى، اعتراضات انديشمندان و آزاديخواهان به ثمر نشست و مكاتبى شكل گرفت كه در مطالب پيش گفته به آنها اشاره شد. اما قرنها قبل از آن با ظهور اسلام، تحول در نظام كيفرى و نهادى مبتنى بر عدالت، هم در مقدار مجازات و هم در نوع آن شكل گرفت. البته در همه اديان الهى اين موضوع به اندازه‌اى وجود داشته است .

١- فلسفه مجازات در اديان الهى

همانگونه كه اشاره شد احكام اسلامى مبتنى بر مصالح و مفاسد است و اگر خداوند به چيزى امر كرد كه انجام پذيرد، به يقين در آن مصلحتى نهفته است كه شارع مقدّس از روى رحمت واسعه‌اى كه دارد، نمى‌خواهد بندگانش از آن محروم گردند. همچنين اگر از چيزى نهى مى‌كند بدين سبب است كه در انجام آن مفسده‌اى دامن گير شخص مى‌شود كه شارع با نهى خود، مكلفين را متوجه كرده تا از آن پرهيز كنند و گرنه شارع، خود بى‌نياز بوده و در تشريع احكام، جز نفع بندگان و تعالى و سعادت فردى و اجتماعى آنها چيز ديگرى را در نظر ندارد (٢١). در اسلام، همانند ساير اديان الهى، مجازات نيز براساس

(٢٠)Mixed View .
(٢١)امام خمينى، آداب الصلاة(ترجمه سرّ الصلاة) ،ص ٢٣٦ .