فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ١٥٣ - فقه در نگاه روشنفكران (٢) مسعود امامی
امروزى اسلام بسازند و او را از باب السلام داخل نمايند تا آن محضر كبريايى را ديد بى اختيار سجده و به كفر خود اعتراف خواهد كرد». (٢١)
طالبوف با همه دلبستگى كه به علوم جديد دارد و از خرافات و سنّتهاى غلط مردم بيزار است، (٢٢) برخى امور خارق العاده را كه از دايره تحليل دانش تجربى خارج است خرافه نمىپندارد و آنها را به عنوان حقايق غير قابل انكار مىپذيرد. او در كتاب «مسالك المحسنين» كه داستان آن بر اهميت علوم جديد بنا شده و در لابه لاى آن، دورى از خرافات بى پايه و اساس ميان مردم گوشزد گرديده است از عابد، حكيم و مرتاضى هندى در ميان ارتفاعات البرز ياد مىكند كه به واسطه كثرت عبادت خداوند، تهذيب نفس و دورى از مشتهيّات نفسانى به توانايىهاى فوق العادهاى رسيده و قادر است با اراده و تمركز قواى روحى و ذهنى خود، اشياء را به حركت در آورد و كارهاى خارق العاده ديگرى انجام دهد كه موجب حيرت همه اعضاى تحصيل كرده گروه علمى گردد. (٢٣) او در نامهاى به يكى از دوستانش مىنويسد:
شهداى كربلا، هفتاد و دو نفر بودند. نفوذ هر شهيد به اعصار آتيه در پروغرس عدد آنهاست، از اين مسأله استخراجات غريبه مىتوانى بكنى. (٢٤)
اين شواهد، گوياى اين است كه طالبوف بر خلاف آخوند زاده و ملكم خان، فريفته علم پرستى و سيانتيسم (٢٥) افراطى حاكم بر انديشه بسيارى از دانشمندان مغرب زمين در قرن نوزدهم و اوايل قرن بيستم نيست و به دور از غرور علمى به ترويج دستاوردهاى دانش تجربى مىپردازد.
(٢١) طالبوف، سياست و آزادى، ص٢٩.
(٢٢) او، تطيّر (فال بد زدن)، وسواس در نجاست و طهارت، نقل اجساد مردگان به عتبات كه موجب نشر آلودگى و بيمارى در طول سفر مىشود و افسانهپردازى را نمونه هايى از سنتهاى غلط ميان مردم مىداند. مراجعه شود به: مسالك المحسنين، ص٦١، ١٧٥، ٢٠٥ و ٢٤٥.
(٢٣) طالبوف، مسالك المحسنين، ص٢٢٥.
(٢٤) طالبوف، آزادى و سياست، ص٢٥.
(٢٥)(علم گرايى)scientism