فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ١٥٢ - فقه در نگاه روشنفكران (٢) مسعود امامی
است و مستحبّات را نيز ارج مىنهد. از تفأّل، (١٤) دعاى سفر، (١٥) زيارت امام زادگان (١٦) و سلام بر حضرت امام حسين(ع) بعد از نوشيدن آب (١٧) به نيكى ياد مىكند. از شراب بيزار است و حرمت آن در دين اسلام را بهترين دليل بر عقل كل بودن بانى مذهب اسلام مىداند. (١٨)
طالبوف در سال ١٣١٧ قمرى به سفر حج مشرّف شد. (١٩) تأثير روحانى و معنوى اين سفر بر روح و روان وى، آن چنان عميق بود كه در آثار مختلفش به مناسبت هاى گوناگون از آن ياد مىكند. از جمله در نامهاى بعد از گلايه از نابسامانىها و آلودگىهاى شهر مكه و اينكه حكومت عثمانى و شريف مكه به جهت سهل انگارى در اين امور «دشمن واجب الخلع اسلامند» و كوتاهى آنان ممكن است سبب غلبه اروپاييان بر قبله مسلمانان شود، مسجد الحرام را اينگونه توصيف مىكند:
اين مكان مقدس... نقطه تقاطع رشته مغناطيسى حقيقت واحده طبيعى و فطرى همه سلف و خلف ابناى بشرى است... تبّت و بيت المقدس را كجا اين شرف و احترام است؟! مگر صنم پرستى با اللّه صمد و صور ثلاثه با لم يلدو لم يولد برتابد؟!... (او پس از مدح فراوان مسجد الحرام مىگويد:)ا ين را يقين بدانيد كه اگر زبريّت جميع ملل وحشى عالم را با تنصّر دو هزار ساله دنيا تخمير نموده يك كافر جامد و متهوّرى مثل گلادستون انگليسى (٢٠) يا ساير رجال دشمن
(١٤) طالبوف، مسالك المحسنين، ص٦٢.
(١٥) همان، ص٥٩.
(١٦) همان، ص١٧٤.
(١٧) طالبوف، آزادى و سياست، ص٣٢.
(١٨) مسالك المحسنين، ص٢٠٩، ٢٣١.
(١٩) همان، ص ١٧٦.
(٢٠) ويليام گلادستون (١٨٠٩ ـ ١٨٩٨م) طى سه دوره، ميان سالهاى ١٨٦٨ تا ١٨٩٤ م. به مدت سيزده سال نخست وزير انگلستان بود. او در پارلمان انگليس در حالى كه قرآن كريم را به دست گرفته بود، خطاب به نمايندگان گفت: تا هنگامى كه اين كتاب ميان مسلمانان است ما بر آنان چيره نخواهيم شد.