علاوه بر آنكه در اسلام و ديگر اديان الهى در فلسفه مجازات تنها به مصالح دنيوى اكتفا نشده است، بلكه بحث آخرت و مجازات اخروى، معادله را تغيير مى‌دهد و آثار و فوائدى را به همراه دارد. همچنين براى اثر بخشى بهتر مجازات و اجراى درست آن، اختيار اجرا و يا عفو آن را در صورى بر عهده حاكم اسلامى قرار داده شده تا بر اساس مصالحى كه تشخيص مى‌دهد، عمل مى‌كند.

اضافه بر آن از ويژگى‌هاى ديدگاه اسلام در فلسفه مجازات، بحث تجلّى و ظهور رحمت حق تعالى در مجازات مجرم است كه آن را از ساير نظريات امتياز بخشيده است. در اين ديدگاه، مجازات مجرم و برخورد سخت و شديد با او، با كرامت انسان در تنافى نيست، بلكه در نگاه اسلام حتى قوه غضب كه در عرصه مجازات ظهور پيدا مى‌كند، از باب رحمت الهى در انسان‌ها به وديعت نهاده شده است . (٢٤)

قبل از طرح وجوه مختلف فلسفه مجازات در اسلام، لازم است به اشكالاتى كه تشريع مجازات و شدت عمل موجود در آن را زير سؤال مى‌برد، بپردازيم .

٢- حدود الهى رحمت يا خشونت؟

هنگامى كه بيان شد حدود الهى در راستاى مصلحت انسان هاست، سه شبهه و اعتراض اساسى پديد مى‌آيد:

الف. اصل بايد بر رحمت و انسان دوستى استوار باشد، نه خشونت . اعدام قاتل و بريدن دست دزد و شلاق زدن و مانند آن خشك و خشن است.

ب ـ انواع مجازات‌هاى قصاص كه شامل كشتن قاتل يا قصاص در نقص عضو و يا سائر حدود مى‌باشد، انتقام جويى و قساوت است و اين دو از صفات رذيله اخلاقى مى‌باشد.

(٢٤)خمينى، روح اللّه‌،شرح حديث جنود عقل وجهل ،ص ١٣٤- ١٣٥ و٢٤٢ .