فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ١٠٤ - نكتهها (١٦) رضا مختارى
الف) يازدهم: انگشتر به دست كردن براى زينت، ولى اگر براى استحباب باشد مانعى ندارد (مناسك حج، ص ٢١٩).
ـ محرم نبايد براى زينت حنا ببندد... (ص٢١٩، مسأله ٤١٠).
پيداست وقتى عنوان مسئله، «انگشتر به دست كردن»، باشد نبايد ذيل آن «حنابستن» بيايد؛ چون ربطى به آن ندارد. بلى اگر عنوان محرّم مثلاً «تزيين» (زينت كردن) بود، مناسبتى داشت، هر چند در آن صورت هم خالى از اشكال نبود؛ زيرا حنا بستن «تزيين» است، ولى انگشترى به دست كردن، «پوشيدن زيور است» و بايد ذيل عنوان «حرمت استفاده از زيور آلات» ذكر شود.
البته آية اللّه خويى (ره) و برخى از فقهاى بزرگ معاصر هم در مناسك خود (ص١٢٩) زينت كردن با حنا، پوشيدن زيور و پوشيدن انگشتر را ذيل عنوان «زينت كردن» ذكر كردهاند.
ب) بيست و سوم: پوشيدن زيور براى زن به جهت زينت (مناسك حج، ص٢٥١ ـ ٢٥٢).
اين را از محرّمات مخصوص بانوان شمردهاند؛ در حالى كه اختصاص به بانوان ندارد، بلكه چنانكه گذشت اگر مردان هم به قصد زينت، انگشترى بپوشند حرام است.
بنابراين وجهى ندارد كه پوشيدن زيور، مخصوص زنان شمرده شود. بلكه حرمت تزيين و حرمت پوشيدن زيور، اعم است و بهتر است يكى از محرمات «تزيين» و محرم ديگر «پوشيدن زيور» دانسته شود امورى مانند حنا بستن نيز ذيل تزيين، و انگشترى به دست كردن، ذيل پوشيدن زيور ذكر شود. علامه حلّى هم در منتهى المطلب (ج١٢، ص٥٧ ـ ٥٨) پوشيدن انگشترى را ذيل پوشيدن زيور درج كرده است.
بنابر اين، محرم مخصوص زنان، فقط يك چيز و آن پوشاندن صورت است نه دو چيز. در صورتى كه «تزيين» را عنوان محرّم قرار دهيم، مىتوان سرمه كشيدن را هم ذيل آن درج كرد نه به عنوان حرامى مستقل ـ هر چند در مناسك (ص٢١٠) به عنوان حرامى مستقل از محرمات احرام درج شده است ـ همچنان كه حنا بستن، حرام جداگانه شمرده نشده است. در