فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ١٤٧ - فلسفه مجازات در اسلام(١) ابوالقاسم مقيمى حاجى
كه يكى از پايه هاى اصلى آن در نظام قضايى تحقق مىيابد، تأكيد شده است و در كنار آن به اهميت اقامه حدود نيز اشاره شده است .
امام خمينى(ره) نه تنها حدود و ديات، بلكه هدف از تشريع واجراى همه احكام اسلامى را تحقق عدالت مىداند :
«اسلام به قانون نظر «آلى» دارد، يعنى، آن را آلت و وسيله تحقق عدالت در جامعه مىداند. وسيله اصلاح اعتقادى و اخلاقى و تهذيب انسان مىداند. قانون براى اجرا و برقرار شدن نظم اجتماعى عادلانه به منظور پرورش انسان مهذب است. وظيفه مهم پيغمبران اجراى احكام بوده، و قضيه نظارت و حكومت مطرح بوده است». (٨٩)
ايشان در موارد متعددى از احكام و حدود اسلامى به حكم عدل اسلامى تعبير مىكنند و آن را از وظايف قضات ـ بلكه همه دستگاهها ـ مىدانند كه (٩٠) از مجموع اينها به دست مىآيد كه يكى از اهداف اجراى احكام اسلام به ويژه مجازات اسلامى تحقق عدالت در جامعه است.
در نتيجه از مجموعه دلايل و شواهد ارائه شده به دست مىآيد كه فلسفه مجازات در اسلام به جنبه هاى مختلف آن توجه داشته و يك فلسفه مختلط و كارآمد مىباشد كه بايد همواره مورد توجه قانونگذار و قضات محترم باشد، هرچند فلسفه بازدارندگى اهميت ويژهاى دارد.
در شماره بعد به فصل هاى ديگر مقاله در باره اصول حاكم بر مجازات اسلامى و نحوه اجراى آن مىپردازيم .
(٨٩)ولايت فقيه، ص٧٣.
(٩٠)صحيفه نور، ج١٢،ص ١٣-١٤ ؛٢٨/١٢/٥٨ . صحيفه نور، ج١٧، ص ١٠٦ ؛٢٤/٩/٦١ .