فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ١٠٢ - نكتهها (١٦) رضا مختارى
فركبها، فلّما انبعثت به لبّى بالأربع....
چنين ترجمه شده است:
پيامبر اكرم ـ صلّى اللّه عليه و آله ـ چون به بيداء ـ در يك ميلى مكّه ـ مىرسيد، شترى نزديكش مىآوردند، سوار آن مىشد و چون آن حضرت را حركت مىداد، لبّيكهاى چهارگانه را چنين مىگفت: ... .
و در پانوشت افزودهاند:
بيداء نام سرزمينى با خاك نرم، ميان مكّه و مدينه كه به مكّه نزديكتر است. (٢٦)
در ترجمه اين حديث چند اشتباه رخ داده است:
١. ميل به معناى ميله و علامت است نه «يك ميل» و واحد سنجش مسافت .
٢. «در يك ميلى مكّه» خطاى بسيار فاحش است، ديگران كه اشتباه كردهاند گفتهاند: «در يك ميلى ذو الحليفة» و اين اشتباه بسيار كوچكتر از آن است كه گفته شود: «در يك ميلى مكّه!»
٣. اينكه نوشتهاند: «بيداء به مكه نزديكتر است» خطاى فاحش و واضحى است؛ زيرا بيداء، متصل به ذي الحليفة است و با مدينه فاصلهاى ندارد در حالى كه حدود چهار صد كيلومتر تا مكّه فاصله دارد! (٢٧)
(٢٦) حج و عمره در قرآن و حديث، ص٢٦٨ ـ ٢٦٩، حديث شماره ٤٤٧.
(٢٧) منشأ اين اشتباه سخن ياقوت حموى در معجم البلدان (ج ١، ص٥٢٣) و به نقل از آن در مراصد الاطلاع (ج١، ص٢٣٨) است. ياقوت مىگويد: