فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ١٥٢ - علاّمه حلّى (ره) و ريشههاى شكلگيرى مكتب سند در تفكر امامى حيدر حبّ اللّه
اطلاعات و يافتههاى رجالى فراوانى را تقديم كرد كه محقق عراقى ماجد غرواوى آنها را در حدود سيصد صفحه (٩٢) جمع آورى نمود، كه البته بيانگر سهم بالاى اردبيلى درمشاركتهاى رجالى در مقايسه با دوره خود مىباشد، خصوصاً اين كه اين نتايج ـ با اين حجم ـ در لابه لاى مطالعات و كتب فقهى پراكنده شدهاند.
اين پيشرفت و گستردگى رجالى و مهمتر از آن حضور مؤثر در فعاليتهاى اجتهادى ـ از طرفى ـ به خاطر اعتقادى بود كه اردبيلى به اخبار آحاد و ـ از طرف ديگر ـ عدم استفاده فراوان از عناصر و قرينههاى موجود و همچنين شهرت فتوايى يا... على رغم پذيرش تقسيم بندى چهارگانه داشت.
٣. پىگيرى فعال سازى تقسيمات چهارگانه:
عامل سوم: اهتمام بالاى اردبيلى به اسانيد بود. امرى كه تقسيمات چهارگانه حديث را حفظ مىنمود، به چند نمونه از اين اهتمام اشاره مىكنيم :
أ ـ در مناقشه يكى از روايات باب نماز بر ميت مىنويسد: «و در روايت دوم، طلحه قرار دارد كه بترى است و گفته شده كه سنى است». (٩٣)
ب ـ در باب قصاص، در مناقشه روايتى مىنويسد: «و آشكار است كه روايت اوّل با وجود عمار ساباطى ضعيف مىباشد و مىگويند كه او فطحى است». (٩٤)
ج ـ و در همان باب مىنويسد: «اين روايت را با دو سند نقل شده است، يكى از اين دو سند به دليل فطحى بودن معاوية بن حكيم ضعيف مىباشد...». (٩٥)
(٩٢) كنگره مقدس اردبيلى، البحوث الرجالية و الكلامية و الأصولية في مجمع الفائدة والبرهان و زبدة البيان، ج٥، ص٢٩١.
(٩٣) احمد اردبيلى، مجمع الفائدة و البرهان، ج٢، ص٤٦٣.
(٩٤) همان، ج١٤، ص١٥.
(٩٥) همان، ص ٤٩.