٤. هشام الخفاف گفت: قال لي أبوعبداللّه‌ (ع): كيف بصرك بالنجوم؟ قال: قلت: ما خلفّت بالعراق أبصر بالنجوم منّى. قال: «كيف دوران الفلك عندكم؟... ما بال العسكرين يلتقيان؛ في هذا حاسب و في هذا حاسب، فيحسب هذا لصاحبه بالظفر، و يحسب هذا لصاحبه بالظفر، فيهزم أحدهما الآخر؟! فأين كانت النحوس؟! قال: فقلت: لا و اللّه‌ ما أعلم ذلك، قال:، فقال: صدقت، إنّ أصل الحساب حق، ولكن لايعلم ذلك إلاّ من علم مواليد الخلق كلّهم؛

امام صادق(ع) به من فرمودند:

«آيا نسبت به دانش نجوم آگاهى دارى؟» گفتم: در عراق كسى آگاهتر از من به نجوم نيست. فرمود: نظر شما در باره حركت ستارگان و افلاك چيست؟ تا آن جا كه فرمود: چه مى‌گويى در مورد دو لشكر كه قصد نبرد با يكديگر را داشته، و در هر دو، منجمى حسابگر وجود دارد، كه هريك براى لشكر خويش، براساس قواعد نجومى، پيروزى را پيش بينى مى‌كند، ولى آنگاه كه اين دو لشكر به جنگ بر مى‌خيزند، يكى شكست مى‌خورد، پس آن پيش بينى چه بود؟ راوى مى‌گويد: گفتم به خدا قسم نمى‌دانم، حضرت فرمود: راست گفتى(كه نمى‌دانى) همانا اصل حساب حق است، اما آن را جز كسى كه آگاه به همه مخلوقات است، نمى‌داند» (٩).

٥. حفص بن بخترى گفت:

(٨) همان، ص٤٣٣.
(٩) جامع الاحاديث، ج١٧، ص٢٢٥.