٢ ص
٣ ص
٤ ص
٥ ص
٦ ص
٧ ص
٨ ص
٩ ص
١٠ ص
١١ ص
١٢ ص
١٣ ص
١٤ ص
١٥ ص
١٦ ص
١٧ ص
١٨ ص
١٩ ص
٢٠ ص
٢١ ص
٢٢ ص
٢٣ ص
٢٤ ص
٢٥ ص
٢٦ ص
٢٧ ص
٢٨ ص
٢٩ ص
٣٠ ص
٣١ ص
٣٢ ص
٣٣ ص
٣٤ ص
٣٥ ص
٣٦ ص
٣٧ ص
٣٨ ص
٣٩ ص
٤٠ ص
٤١ ص
٤٢ ص
٤٣ ص
٤٤ ص
٤٥ ص
٤٦ ص
٤٧ ص
٤٨ ص
٤٩ ص
٥٠ ص
٥١ ص
٥٢ ص
٥٣ ص
٥٤ ص
٥٥ ص
٥٦ ص
٥٧ ص
٥٨ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٨ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
١٠١ ص
١٠٢ ص
١٠٣ ص
١٠٤ ص
١٠٥ ص
١٠٦ ص
١٠٧ ص
١٠٨ ص
١٠٩ ص
١١٠ ص
١١١ ص
١١٢ ص
١١٣ ص
١١٤ ص
١١٥ ص
١١٦ ص
١١٧ ص
١١٨ ص
١١٩ ص
١٢٠ ص
١٢١ ص
١٢٢ ص
١٢٣ ص
١٢٤ ص
١٢٥ ص
١٢٦ ص
١٢٧ ص
١٢٨ ص
١٢٩ ص
١٣٠ ص
١٣١ ص
١٣٢ ص
١٣٣ ص
١٣٤ ص
١٣٥ ص
١٣٦ ص
١٣٧ ص
١٣٨ ص
١٣٩ ص
١٤٠ ص
١٤١ ص
١٤٢ ص
١٤٣ ص
١٤٤ ص
١٤٥ ص
١٤٦ ص
١٤٧ ص
١٤٨ ص
١٤٩ ص
١٥٠ ص
١٥١ ص
١٥٢ ص
١٥٣ ص
١٥٤ ص
١٥٥ ص
١٥٦ ص
١٥٧ ص
١٥٨ ص
١٥٩ ص
١٦٠ ص
١٦١ ص
١٦٢ ص
١٦٣ ص
١٦٤ ص
١٦٥ ص
١٦٦ ص
١٦٧ ص
١٦٨ ص
١٦٩ ص
١٧٠ ص
١٧١ ص
١٧٢ ص
١٧٣ ص
١٧٤ ص
١٧٥ ص
١٧٦ ص
١٧٧ ص
١٧٨ ص
١٧٩ ص
١٨٠ ص
١٨١ ص
١٨٢ ص
١٨٣ ص
١٨٤ ص
١٨٥ ص
١٨٦ ص
١٨٧ ص
١٨٨ ص
١٨٩ ص
١٩٠ ص
١٩١ ص
١٩٢ ص
١٩٣ ص
١٩٤ ص
١٩٥ ص
١٩٦ ص
١٩٧ ص
١٩٨ ص
١٩٩ ص
٢٠٠ ص
٢٠١ ص
٢٠٢ ص
٢٠٣ ص
٢٠٤ ص
٢٠٥ ص
٢٠٦ ص
٢٠٧ ص
٢٠٨ ص
٢٠٩ ص
٢١٠ ص
٢١١ ص
٢١٢ ص
٢١٣ ص
٢١٤ ص
٢١٥ ص
٢١٦ ص
٢١٧ ص
٢١٨ ص
٢١٩ ص
٢٢٠ ص
٢٢١ ص
٢٢٢ ص
٢٢٣ ص
٢٢٤ ص
٢٢٥ ص

فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ١٩٨

اجازه داده شد. وقتى وارد شدم، آن حضرت را در مصلاى خانه شان ديدم، نشستم تا نماز حضرت تمام شد. شنيدم حضرت در مناجاتش با پروردگار مى‌فرمود: اى كسى كه ما را به كرامت و وصايت مخصوص كردى و شفاعت را به ما وعده دادى و به ما علم گذشته و آينده را اعطا نمودى و قلوب برخى مردم را به سوى ما مايل كردى. مرا و برادرانم و زايران قبر ابى عبداللّه‌ الحسين را بيامرز ... خداوندا بر صورتهايى كه خورشيد آن را دگرگون كرده و برگونه‌هايى كه بر قبر ابى عبداللّه‌ گذارده مى‌شود ترحم كن و بر چشمهايى كه اشكشان براى دلسوزى بر ما جارى شده رحم كن و بر قلوبى كه جزع كرده و بر ما سوخته است و بر فريادى كه براى ما كشيده مى‌شود، رحم كن. (٢٠)

اين گونه روايات معتبر به روشنى دلالت دارند كه علاوه بر گريه، جزع بر أباعبداللّه‌ و معصومان (عليهم‌السّلام) مستحب است و خوشنودى اهل بيت(عليهم‌السّلام) و اجر الهى را درپى دارد. در روايت مسمع به امتناع از خوردن غذا به گونه‌اى كه اثر آن در چهره نمودار شود، اشاره شده است و در ادامه امام صادق(ع) مسمع را تشويق كرده و فرموده است كه تو با گريه بر آن حضرت و امتناع از خوردن غذا، از جزع كنندگان بر ما محسوب مى‌شوى. در دعاى ندبه نيز به صراحت، سخن از بلند كردن فرياد و ناله به ميان آمده است؛ در نتيجه، اين گونه نيست كه در روايات، تنها گريه كردن بر آن حضرت مطرح شده باشد.

فتاوا

١. استفتاء از آيت اللّه‌ خويى(رحمة اللّه‌ عليه):

سؤال: يحرم اللّطم على الامام الحسين(ع) إذا كان عنيفاً يؤدّي لإدماء الصدر أو الألم الشديد لأنّه ليس أسلوباً حضارياً، و يسبّب ضرراً للجسد، و كل إضرار بالجسم حرام، ما رأيكم بذلك؟

سؤال: «اگر لطمه زدن به خود در عزاى امام حسين(ع) محكم باشد و منجر به


(٢٠)كافى، ج٤، ص٥٨٢ ـ ٥٨٣؛ وسائل الشيعه، ج١٤، ص٤١١ ـ ٤١٢.