فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ١٧٠ - نگاه فقهى ملااحمد نراقى به اسراف محمد رحمانى

الإقتار: التضيق على الإنسان في الرزق يقال: اقتر اللّه‌ رزقه أي ضيّقه و قلّله. (١٦)

علامه فيومى ماده «قتر» را به معناى تضيق دانسته و نوشته است:

و قتر على عياله قترا و قتورا من بابي حزب وقعد ضيق في النفقة. (١٧)

بنابراين تقتير در مقابل و ضد معناى اسراف است و به عبارت ديگر اسراف افراط و تقتير تفريط است.

ج) قوام:قوام به معناى عدل و حد وسط به كار رفته و در قرآن نيز به همين مفهوم استعمال شده است. فيومى مى‌نويسد:

القوام بالكسر مايقيم الإنسان من القوت و القوام بالفتح العدل و الاعتدال. قال اللّه‌: {وَ كَانَ بَيْنَ ذَلِكَ قَوَاما } أي عدلاً و هو حسن القوام أي الاعتدال. (١٨)

بنابراين قوام حد وسط ميان تقتير و اسراف است.

ادله حرمت

بحث مهم و اساسى اثبات يا نفى حرمت اسراف است. اين مطلب از آن جهت اهميت دارد كه فقها به گونه مستقل و جامع، بحث حرمت اسراف را مطرح نكرده‌اند و تنها به بررسى نمونه‌هايى از آن، مانند حرمت يا عدم حرمت زينت مسجد و اسراف در آب وضو و همانند آن، بسنده كرده‌اند. در حالى كه شايسته است حرمت اسراف و اقسام آن به تفصيل مورد كند و كاو قرار گيرد. در هر صورت محقق نراقى به اجمال حرمت اسراف را مطرح كرده و آن را امرى مسلم دانسته و بر آن به آيات و روايات و اجماع و از همه مهم‌تر به ضرورت دين استدلال كرده است.