برخى آغاز تحصيلات نراقى را اصفهان نوشته‌اند. (٧)اين مطلب اشتباه است؛ زيرا معاصر نراقى، ابوالحسن غفارى كاشانى در زمان حيات نراقى تصريح كرده كه آغاز تحصيلات وى كاشان است:

در اوايل حال از نراق به كاشان آمده، به تحصيل مقدمات مشغول، بعد از آن كه از تحصيل فنون ادبيه فراغت بالى او را حاصل شد، روانه‌ى اصفهان شدند. (٨)

اگر چه براساس تحقيق مصحح گلشن مراد در مقدمه، تأليف اين كتاب در سال ١٢١٠ ق پايان يافته، اما ابوالحسن غفارى در پايانِ بخش مربوط به شرح حال نراقى نوشته كه اكنون سال ١٢٠٦ است.

مدت اقامت در اصفهان و شاگردى ملااسماعيل خواجويى

برخى مدت اقامت نراقى در اصفهان را سى سال نوشته‌اند (٩)و برخى نوشته‌اند كه در اصفهان سى سال نزد ملااسماعيل خواجويى (م ١١٧٣ ق) درس خواند. (١٠)شواهد و

(٧) ر.ك: مقدمه انيس الموحدين، ص ٤؛ مقدمه جامع السعادات، ص «ج»؛ اثر آفرينان، ج ٦، ص ٣٣.
(٨) گلشن مراد، ابوالحسن غفارى كاشانى، به اهتمام غلامرضا طباطبايى مجد، انتشارات زرين، چاپ اوّل، ١٣٦٩ ش، ص ٣٩٣.
(٩) مقدمه انيس الموحدين، ص ٥ و ٧ ؛ گلشن ابرار، ج ١، ص ٢٨٧.
(١٠) فوائد رضويه، حاج شيخ عباس قمى (م ١٣٥٩ ق) انتشارات مركزى، ص ٦٦٩؛ لباب الالقاب، ملاحبيب اللّه‌ شريف كاشانى (م ١٣٤٠ ق)، ١٣٧٨ ق، ص ٩٢؛ مقدمه جامع السعادات، ص «ب»؛ ملامهدى نراقى منادى اخلاق، ص ٣٢؛ قصص‌العلماء، ميرزا محمد تنكابنى (م ١٣٠٢ ق)، تهران، كتابفروشى علميه اسلاميه، ص ١٣٢؛ مجموعه مقالات، حسن حسن‌زاده آملى، قم، انتشارات دفتر تبليغات اسلامى، چاپ سوم، ١٣٧٥ ش، ص ١٨٩؛ ريحانة الادب، محمدعلى مدرس تبريزى، تهران، خيام، چاپ چهارم، ١٣٧٤ ش، ج ٦، ص ١٦٤؛ گلشن ابرار، ج ١، ص ٢٨٦؛ زندگانى و شخصيت شيخ‌انصارى، مرتضى انصارى، قم، كنگره شيخ اعظم انصارى، ١٣٧٣ ش، ص ١٩٧.