سنة ١١٤٦ هـ . و هذا لايتفق أبدا مع ما هو معروف في تأريخه أنه تلمّذ على المولى إسماعيل الخاجوئي ثلاثين سنة؛ لأنّه يكون عمره على حسب هذا التأريخ حين وفاة أُستاذه ٢٧ سنة فقط. (٢)

حدس مظفر مسلّما اشتباه است؛ زيرا اگر چه تاريخ دقيق تولد ضبط نشده، اما فرزند ارشد او ملااحمد نراقى در يادداشتى به خط خويش در پايان نسخه خطى ل?لهة البحرين، عمر پدر را هنگام وفات حدود شصت سال درج كرده است. (٣)عبدالرحيم كلانتر ضرابى (سهيل كاشانى) در قرن سيزدهم شرح حال نراقى را نوشته و عمر او را شصت سال ضبط كرده است. (٤)با توجه به اين كه ملامحمدمهدى مسلّما ١٢٠٩ در گذشته، اگر سال ١١٢٨ را به عنوان تاريخ تولد او بپذيريم، به اين معنا است كه وى ٨١ سال عمر كرده است. روشن است كه سخن فرزند بر حدس ديگران ـ آن هم بيش از يك و نيم قرن بعد ـ تقدّم دارد.

از سوى ديگر سخن سيدحسن زنوزى را ـ كه معاصر ملامحمد مهدى بوده و بارها محضر او را درك كرده است ـ نمى‌توان به آسانى كنار گذاشت. گفته زنوزى كه مدت حيات نراقى را حدود ٦٣ سال ذكر كرده، (٥)با گفته ملااحمد تنافى ندارد، اما چون زنوزى مدت حيات را دقيق‌تر يادآور شده، سخن او را ترجيح مى‌دهيم. بنابراين سال تولد ملامحمدمهدى حدود ١١٤٦ است.

جا داشت مرحوم مظفر مطلب معروف «سى سال شاگردى ملااسماعيل خواجويى» را

(٢) مقدمه جامع السعادات، ملامحمدمهدى نراقى، مقدمه از محمدرضا مظفر، نجف، ١٣٨٣ ق، ص «ب». در چاپ به جاى ١١٢٨ عدد ١٢٢٨ نوشته شده، كه مسلّمااشتباه چاپى است.
(٣) ر.ك: مقدمه عوائد الايام، ملااحمد نراقى، دفتر تبليغات اسلامى، چاپ اوّل، ١٣٧٥ ش، ص ٦٦ و مقدمه شرح الالهيات من كتاب الشفاء، ملامحمدمهدى نراقى، به اهتمام مهدى محقق، مقدمه از حسن نراقى، ص ٢٣.
(٤) تاريخ كاشان، عبدالرحيم كلانتر ضرابى (سهيل كاشانى)، به كوشش ايرج افشار، تهران انتشارات اميركبير، چاپ سوم، ١٣٥٦ش، ص ٢٨١.
(٥) مقدمه شرح الالهيات من كتاب الشفاء، ص ٢٦.