از ملاحظه آراء فقها روشن مى‌شود كه اصل اين حكم كه با وجود وارث مسلمان هر چند نسبت او دور باشد، وارثان كافر از كافر ارث نمى‌برند، مورد توافق و اجماع فقهاى ما است. رأى فقهاى اهل سنت خلاف اين است. بيشتر آنان بر اين نظرند كه مسلمان از كافر ارث نمى‌برد تا چه رسد به اين كه مانع از ارث ورثه كافر شود. در دايرة المعارف فقهى كويت آمده است:

«جمهور فقها و ابوطالب از فقهاى حنبلى و على و زيد بن ثابت و بيشتر صحابه بر اين هستند كه كافر از مسلمان ارث نمى‌برد حتى اگر قبل از تقسيم تركه مسلمان شده باشد؛ زيرا با مرگ مورّث، ميراث او براى صاحبان ميراث خواهد بود. در اين حكم، فرقى ندارد كه رابطه ميان مسلمان و كافر، نَسبى باشد يا سببى يا ولايى. امام احمد بن حنبل معتقد است كه اگر كافر قبل از تقسيم تركه، مسلمان شود، از مسلمان ارث مى‌برد به استناد حديث پيامبر(ص): «من أسلم على شيء فهو له» و نيز از آن رو كه ارث دادن به كافر موجب ترغيب او به اسلام مى‌شود. نيز وى معتقد است كه كافر از مسلمانى كه او را از بردگى آزاد كرده، ارث مى‌برد.

هم چنين، جمهور فقها بر اين هستند كه مسلمان از كافر ارث نمى‌برد، اما معاذ بن جبل و معاوية بن ابى‌سفيان و حسن و محمد بن حنفيه و محمد بن على بن حسين و مسروق، معتقدند كه مسلمان از كافر ارث مى‌برد. ائمه مذاهب چهارگانه بر رأى خود به اين دو حديث پيامبر(ص) استدلال كرده‌اند:

«لا يتوارث أهل ملل شتّى» (١٨)و «لايرث المسلم الكافر و لا الكافر المسلم». (١٩)كسانى كه قائل به ارث بردن مسلمان از كافر هستند به اين حديث پيامبر(ص)

(١٨) اهل اديان مختلف از هم ديگر ارث نمى‌برند؛ سنن ابوداود، ج ٣، ص ٨٥، چاپ مطبعة الانصاريه.
(١٩) مسلمان از كافر و كافر از مسلمان ارث نمى‌برد؛ صحيح بخارى، ج ٨، ص ١٩٤.