٢ ص
٣ ص
٤ ص
٥ ص
٦ ص
٧ ص
٨ ص
٩ ص
١٠ ص
١١ ص
١٢ ص
١٣ ص
١٤ ص
١٥ ص
١٦ ص
١٧ ص
١٨ ص
١٩ ص
٢٠ ص
٢١ ص
٢٢ ص
٢٣ ص
٢٤ ص
٢٥ ص
٢٦ ص
٢٧ ص
٢٨ ص
٢٩ ص
٣٠ ص
٣١ ص
٣٢ ص
٣٣ ص
٣٤ ص
٣٥ ص
٣٦ ص
٣٧ ص
٣٨ ص
٣٩ ص
٤٠ ص
٤١ ص
٤٢ ص
٤٣ ص
٤٤ ص
٤٥ ص
٤٦ ص
٤٧ ص
٤٨ ص
٤٩ ص
٥٠ ص
٥١ ص
٥٢ ص
٥٣ ص
٥٤ ص
٥٥ ص
٥٦ ص
٥٧ ص
٥٨ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٨ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
١٠١ ص
١٠٢ ص
١٠٣ ص
١٠٤ ص
١٠٥ ص
١٠٦ ص
١٠٧ ص
١٠٨ ص
١٠٩ ص
١١٠ ص
١١١ ص
١١٢ ص
١١٣ ص
١١٤ ص
١١٥ ص
١١٦ ص
١١٧ ص
١١٨ ص
١١٩ ص
١٢٠ ص
١٢١ ص
١٢٢ ص
١٢٣ ص
١٢٤ ص
١٢٥ ص
١٢٦ ص
١٢٧ ص
١٢٨ ص
١٢٩ ص
١٣٠ ص
١٣١ ص
١٣٢ ص
١٣٣ ص
١٣٤ ص
١٣٥ ص
١٣٦ ص
١٣٧ ص
١٣٨ ص
١٣٩ ص
١٤٠ ص
١٤١ ص
١٤٢ ص
١٤٣ ص
١٤٤ ص
١٤٥ ص
١٤٦ ص
١٤٧ ص
١٤٨ ص
١٤٩ ص
١٥٠ ص
١٥١ ص
١٥٢ ص
١٥٣ ص
١٥٤ ص
١٥٥ ص
١٥٦ ص
١٥٧ ص
١٥٨ ص
١٥٩ ص
١٦٠ ص
١٦١ ص
١٦٢ ص
١٦٣ ص
١٦٤ ص
١٦٥ ص
١٦٦ ص
١٦٧ ص
١٦٨ ص
١٦٩ ص
١٧٠ ص
١٧١ ص
١٧٢ ص
١٧٣ ص
١٧٤ ص
١٧٥ ص
١٧٦ ص
١٧٧ ص
١٧٨ ص
١٧٩ ص
١٨٠ ص
١٨١ ص
١٨٢ ص
١٨٣ ص
١٨٤ ص
١٨٥ ص
١٨٦ ص
١٨٧ ص
١٨٨ ص
١٨٩ ص
١٩٠ ص
١٩١ ص
١٩٢ ص
١٩٣ ص
١٩٤ ص
١٩٥ ص
١٩٦ ص
١٩٧ ص
١٩٨ ص
١٩٩ ص
٢٠٠ ص
٢٠١ ص
٢٠٢ ص
٢٠٣ ص
٢٠٤ ص
٢٠٥ ص
٢٠٦ ص
٢٠٧ ص
٢٠٨ ص
٢٠٩ ص
٢١٠ ص
٢١١ ص
٢١٢ ص
٢١٣ ص
٢١٤ ص
٢١٥ ص
٢١٦ ص
٢١٧ ص
٢١٨ ص
٢١٩ ص
٢٢٠ ص
٢٢١ ص
٢٢٢ ص
٢٢٣ ص
٢٢٤ ص

فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ١٠ - ميراث غير مسلمان آیت الله سيدمحمود هاشمى شاهرودى

استدلال كرده‌اند: «الاسلام يعلو ولا يعلى» (٢٠). و از مصاديق علو و برترى اين است كه مسلمان از كافر ارث ببرد. مخالفان اين نظر، حديث ياد شده را اين گونه تفسير كرده‌اند كه الاسلام يعلو يعنى در مواردى كه اسلام كسى به وجهى ثابت مى‌شود و به وجهى ديگر ثابت نمى‌شود، آن وجهى كه موجب اثبات اسلام مى‌شود، برترى دارد. يا اين كه مراد از علو، برترى اسلام از نظر برهان يا به حسب قهر و غلبه است، يعنى پيروزى نهايى از آن مسلمانان است.» (٢١)

پس از روشن شدن ديدگاه‌هاى فقهى درباره اين مسأله، بحث را در چهار جهت پى مى‌گيريم:

١. ارث بردن مسلمان از غيرمسلمان

٢. حجب وارث مسلمان از ارث بردن وارث غيرمسلمان.

٣. عدم حجب در صورتى كه وارثان صغير باشند.

٤. امكان و عدم امكان جلوگيرى امام از حجب، ضمن عقد ذمه.

١) ارث بردن مسلمان از غيرمسلمان

براى اثبات اين مسأله، به چند وجه مى‌توان استدلال كرد:

وجه نخست، اجماع و وفاق فقها بر اين مسأله:از سخنان فقها كه عرضه داشتيم، روشن مى‌شود كه ارث بردن مسلمان از كافر، مورد اجماع فقهاى ما و توافق آنان بر اين مسأله است. ادله و استدلال‌هاى ديگرى كه در سخنان فقها بر اين حكم وجود دارد، بلكه وجود رواياتى از معصومين(ع) كه دلالت بر آن مى‌كنند، رخنه‌اى در اجماع ياد شده ايجاد نمى‌كند و موجب مدركى شدن اجماع نمى‌شود؛ زيرا لحن سخن فقهاى


(٢٠) سنن بيهقى، ج ٦، ص ٢٠٥، چاپ دايرة‌المعارف العثمانيّه.
(٢١) الموسوعة الفقهية الكويتيه، ج ٢، ص ٢٤، مدخل ارث.